Fokowate

Fokowate (Phocidae) to rodzina ssaków, która liczy dziś 18 gatunków. W Polsce żyją 3 gatunki z tej rodziny ssaków. Foki czasem dzielimy na dwie grupy: foki północne i południowe.

Wygląd

Cechy charakterystyczne rodziny to kończyny przekształcone w płetwy, w odróżnieniu od uchatek brak małżowin usznych. Podczas pływania foki posługują się przede wszystkim kończynami tylnymi, które są skierowane ku tyłowi. Większość fok ma szarą skórę, nieco jaśniejszą od strony brzusznej. Na całym ciele często różne plamy.

Gatunki

To atlas z wykazem gatunków, przynależących do danej rodziny. Aby wyświetlić tylko polskie gatunki, użyj filtra Ukryj obce gatunki, który znajdziesz w panelu bocznym. Możesz także użyć innych ciekawych filtrów, dzięki którym wyświetlisz gatunki z określonego kontynentu, o określonym statusie zagrożenia wyginięciem lub w oparciu jeszcze o inne kryteria. Nasz atlas zawiera karty opisów gatunków wraz ze zdjęciami. Kliknij na nazwę gatunkową lub miniaturę zdjęcia, aby się dowiedzieć czegoś więcej na temat danego gatunku.


Foka pospolitaFoka pospolita PL

Phoca vitulina

Foka pospolita, zwana psem morskim, to ssak z rodziny fok o zmiennym ubarwieniu, najczęściej żółtoszarym z szarymi lub brązowymi plamami. Nie odbywa dalekich wędrówek. Lubi wychodzić na piaszczysty lub kamienisty brzeg. Gromadzi się w stada, liczące do kil


Nerpa obrączkowanaNerpa obrączkowana PL

Pusa hispida

Nerpa obrączkowana lub zwyczajnie nerpa albo foka obrączkowana, to ssak z rodziny fok o ciele na grzbiecie ciemnym z plamami przypominającymi obrączki. Żyje pojedynczo. Gdy morze zamarza, dba o utrzymanie otworów oddechowych w lodzie. Jest zwierzęciem bard


Szarytka morskaSzarytka morska PL

Halichoerus grypus

Foka szara, szarytka morska to ssak z rodziny fok występujący także w Polsce. Skóra jest szara z wierzchu, żółtawa od spodu. Żyje w stadach. Nie odbywa wędrówek, prowadzi osiadły tryb życia. Tworzy poligamiczne rodziny złożone z samca i kilku samic.


Amfitryta lamparciaAmfitryta lamparcia

Hydrurga leptonyx

Lampart morski (Hydrurga leptonyx) to ssak należący do fok o wydłużonym pysku. Ubarwienie szare lub czarne z wierzchu i szare od spodu. Spotyka się też osobniki szare z czarnymi plamami.


Fokowąs brodatyFokowąs brodaty

Erignathus barbatus

Foka wąsata jest największą foką Arktyki. Żyje w grupach w okolicach wybrzeży. Potrafi zanurkować na głębokość 70 m. Zjada bezkręgowce dna. Cechą charakterystyczną są bardzo długie wąsy zatokowe.


Kapturnik morskiKapturnik morski

Cystophora cristata

Kapturnik, foka kapturowa (Cystophora cristata) to gatunek foki. Ubarwienie ciała szare, białawe z ciemniejszymi, brunatnymi plamami. Cechą charakterystyczną jest worek skórny u samców, który przypomina kaptur.


Krabojad foczyKrabojad foczy

Lobodon carcinophaga

Krabojad foczy (Lobodon carcinophaga) to gatunek ssaka z rodziny fokowatych. Futro białawe lub szarobrunatne. Na zębach znajdują się guzkowate twory.


Lodofoka grenlandzkaLodofoka grenlandzka

Pagophilus groenlandicus

Foka grenlandzka (Pagophilus groenlandicus) to gatunek ssaka należący do rodziny fok. Ubarwienie szare lub żółtawe z wierzchu, szare od spodu. Na grzbiecie widoczna charakterystyczna plama w kształcie liry.


Mirunga południowaMirunga południowa

Mirounga leonina

Słoń morski, zwany także mirungą jest największą foką żyjącą dziś na świecie. Zasiedla tereny subantarktyczne. Połowy odbywają się na pełnym morzu. Wiosną samce gromadzą na brzegach haremy do 30 samic. Słoń morski nie pobiera wówczas pokarmu.


Mirunga północnaMirunga północna

Mirounga angustirostris

Mirunga północna (Mirounga angustirostris) to gatunek ssaka z rodziny fokowatych. Dawna nazwa tego gatunku to słoń morski północny.


Mniszka śródziemnomorskaMniszka śródziemnomorska

Monachus monachus

Mniszka śródziemnomorska (Monachus monachus) to gatunek foki. Ubarwienie szarawe, z jaśniejszymi plamami na spodzie. Foka ta żyje na wybrzeżach Morza Śródziemnomorskiego, Czarnego i Atlantyku.


Nerpa bajkalskaNerpa bajkalska

Pusa sibirica

Nerpa bajkalska (Pusa sibirica) to gatunek ssaka wodnego z rodziny fokowatych. Dawna nazwa to foka bajkalska.


Weddelka arktycznaWeddelka arktyczna

Leptonychotes weddellii

Foka Weddela (Leptonychotes weddellii) to gatunek ssaka z rodziny fok. Samice są nieco większe od samców. Głowa dorosłych osobników jest ciemna, ciemne są też barki. Wierzch brunatny, czasem z żółtawym odcieniem.





Inne gatunki

  • kajgulik pręgowany (Histriophoca fasciata)
  • mniszka hawajska (Monachus schauinslandi)
  • mniszka karaibska (Monachus tropicalis †)
  • foczka mała (Ommatophoca rossii)
  • foka plamista (Phoca largha)
  • nerpa kaspijska (Pusa caspica)

Występowanie i środowisko

Fokowwte występują w morzach całego świata, niektóre z nich w wodach słodkich. Liczniejsze są w wodach chłodnych.

Tryb życia i zachowanie

Na lądzie foki poruszają się za pomocą skoków na brzuchu. Foki nie gromadzą się w ogromne stada. Potrafią nurkować długo (przeciętnie 20-30 minut, maksymalnie nawet ponad godzinę do dwóch) i na duże głębokości (700 m - 1200 m).

Morfologia i anatomia

Foki mają w swoim organizmie bardzo dużo krwi (aż 12% masy ciała, u człowieka jest to 7%). Pozwala to zmagazynować więcej tlenu.

Rozmnażanie

Rozmnażanie odbywa się na brzegu lub na krach lodowych. Młode często mają białe futro, które linieje przed wejściem do wody. Większość samic rodzi 1 młode. Ciąża trwa koło 1 roku. Mleko jest szczególnie bogate w tłuszcz, co umożliwia młodym szybki rozwój.

Pożywienie

Fokowate zjadają ryby, kryl, ptaki (pingwiny) i głowonogi. Zjadają też padlinę.

Wykresy poniżej przedstawiają strukturę zagrożenia wymarcia gatunków z danej rodziny. Pierwszy diagram uwzględnia gatunki, których nie opisano w naszym serwisie (jeżeli taka sytuacja ma miejsce), drugi diagram uwzględnia wyłącznie gatunki, które opisano w portalu, trzeci diagram uwzględnia tylko gatunki rodzime.

Struktura zagrożenia wymarciem
(wszystkie wymienione gatunki rodziny)

Struktura zagrożenia wymarciem
(wszystkie opisane w serwisie gatunki rodziny)


Jeżeli chcesz się więcej dowiedzieć o statusach zagrożenia wymarciem i zapoznać się z opisami poszczególnych statusów, kliknij tutaj.

Ciekawostki

Mirunga może przebywać w zanurzeniu 2 godziny i zanurkować na głębokość 1200 m!

Foki nie chorują na chorobę kesonową, gdyż nurkują z małą ilością powietrza i nie oddychają pod wodą.

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

          Foka pospolita: Trwa ruja u foki pospolitej w Europie.
          Foka pospolita: Rodzą się młode foki pospolite (psy morskie).
         Nerpa obrączkowana: Trwa ruja u foki obrączkowanej (nerpy)
          Nerpa obrączkowana: Rodzą się młode foki obrączkowanej (nerpy)
          Szarytka morska: Okres godowy szarytki morskiej (foki szarej).
          Szarytka morska: Na świat przychodzą młode szarytki morskie.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska-Jurgiel, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz - Polskie nazewnictwo ssaków świata, 978-83-88147-15-9, Muzeum i Instytut Zoologii PAN 2015
  • Praca zbiorowa - Encyklopedia zwierząt Ssaki, ISBN 83-85-85152-05-9, Elipsa 1991
  • pod red. Kazimierza Kowalskiego - Mały słownik zoologiczny - ssaki, Wiedza Powszechna 1975
  • Alfred Brehm - Życie zwierząt. Ssaki, PWN 1963
  • Praca zbiorowa - Wielka Encyklopedia Przyrody. Ssaki, ISBN 83-7079-784-9, MUZA SA 1997

Ile śpią ssaki?

Ile śpią ssaki?

Ssaki potrafią przesypiać w głębokim śnie naprawdę długi okres czasu. Jakie ssaki śpią najdłużej, a które nie potrzebują zbyt wiele snu?

Najmniejszy ssak

Najmniejszy ssak

Jakie ssaki osiągają najmniejsze rozmiary na świecie, a jakie w Polsce? Gdzie można je spotkać?

Największy ssak

Największy ssak

Który z saków jest największy na świecie, a który w Polsce? Czy w historii żyły większe ssaki niż obecnie? Czy są to ssaki wodne czy lądowe?

Jak dużo jedzą zwierzęta?

Jak dużo jedzą zwierzęta?

Czy tylko człowiek bywa obżartuchem? Czy w świecie zwierząt również można znaleźć łakomczuchów? Ile pokarmu zjadają różne zwierzęta?


© medianauka.pl, 2014-01-09, RODZ-123
Data aktualizacji artykułu: 2022-09-05



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
©® Media Nauka 2008-2023 r.