Logo Media Nauka

Kozica (Rupicapra rupicapra)
© Adi Ciurea - stock.adobe.com

Kozica

Kozica (Rupicapra rupicapra) to rodzimy ssak z rodziny krętorogich. Kozice mają rogi biegnące prostopadle do głowy, haczykowato zakończone. Rogi występują u samców i samic. Ciało pokryte sierścią, krótką latem, długą zimą. Ubarwienie szarobrunatne z ciemną pręgą na grzbiecie. Nogi przystosowane do poruszania się po stromych skałach, pod kopytami znajdują się elastyczne, wgłębione zgrubienia.

Występowanie i środowisko PL

Tatry, Góry Kantabryjskie, Pireneje, Alpy, Apeniny, Karpaty Wschodnie, góry Półwyspu Bałkańskiego, Azji Mniejszej i Kaukaz. Mieszka wysoko w górach. Tylko zimą schodzi do lasów w dolinach.

Zamieszkuje wysokie partie gór. Nie lubi upału.

W Tatrach kozice można obserwować w okolicy Czerwonych Wierchów, na Kasprowym Wierchu, w Dolinie Rybiego Potoku, na zboczach Miedzianego od strony Doliny Pięciu Stawów, a także pomiędzy Świnicą a Wielkim Wołoszynem. Niestety wpływ turystyki bardzo negatywnie odbija się na tych zwierzętach.

Tryb życia i zachowanie

Latem aktywna rano i wieczorem, zimą o różnych porach. Żyje w stadach do kilkunastu sztuk. Lubi odpoczywać w dzień na nasłonecznionych stokach. Stare samce są samotnikami. Młode samce trzymają się w stadkach. Stadu przewodzi zawsze samica. Stado trzyma się swojego terytorium.

Morfologia i anatomia

Długość ciała wynosi od 100 do 130 cm. Maksymalna wysokość w kłębie to 80-90 cm. Rogi kozicy mają samce i samice, mają do 25 cm długości, są zakrzywione na końcach ku tyłowi. Za rogami kozica ma specjalne gruczoły, która wydziela substancję wykorzystywaną do znaczenia terytorium. Samica waży 25-45 kg, samiec kozicy może ważyć od 30 do 60 kg. Waga jest uzależniona od pory roku. Największe zapasy tłuszczy kozice mają zgromadzone w swoim ciele tuż przed zimą.

Pożywienie

Latem rośliny zielne, trawy, pędy drzew i krzewów, zimą mech, porosty, kora drzew. Wodę pozyskuje z lizania śniegu. Latem gromadzi duży zapas tłuszczu, który zużywa zimą.

Rozmnażanie

Ruja przypada na listopad-grudzień. Ciąża trwa 153-210 dni. Samica w maju lub czerwcu rodzi zwykle jedno młode, które po urodzeniu jest w dużym stopniu samodzielne już po 2 godzinach od porodu. Laktacja trwa 3-4 miesiące. Młode pozostają przy matce 1,5 roku. Dojrzałość płciową samice uzyskują po 3 latach życia, samce po czterech.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. W Polsce znajduje się pod ochroną. Podgatunek - kozica tatrzańska (R. r. tatrica), który żyje w naszych Tatrach jest krytycznie zagrożony wymarciem. Ma status CR w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Podgatunek R. r. cartusiana ma status VU - jest narażony na wymarcie.

Ciekawostki

Kozica może skoczyć z wysokości 8 m, nie ponosząc przy tym żadnej szkody. Może też stać pochylona w dół na stromej ścianie skalnej.

Kozica tatrzańska to jeden z najrzadziej występujących ssaków w naszym kraju. Po naszej stronie Tatr żyje zaledwie około 100 osobników.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2012-12-30, GAT-221

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Kozica
          

Trwa okres rui u kozicy

           

Rodzą się młode kozice

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Pokrewne gatunki ssaków

ikonaAddaks, adaks
Addax nasomaculatus
ikonaAnoa nizinny, bawołek
Bubalus depressicornis
ikonaArui, owca grzywiasta
Ammotragus lervia
ikonaBanteng
Bos javanicus
ikonaBawolec, antylopa krowia
Alcelaphus buselaphus
ikonaBizon
Bison bison
ikonaBongo, antylopa bongo
Tragelaphus eurycerus
ikonaBuszbok
Tragelaphus scriptus
ikonaBydło domowe
Bos taurus
ikonaDikdikk sawannowy
Madoqua kirkii
ikonaEland, kanna, oreas
Taurotragus oryx
ikonaGarna
Antilope cervicapra
ikonaGaur
Bos gaurus
ikonaGazela dorkas
Gazella dorcas
ikonaGerenuk
Litocranius walleri
ikonaGnu białobrode
Connochaetes taurinus albojubatus
ikonaGnu pręgowane, gnu pasiaste
Connochaetes taurinus
ikonaJak
Bos grunniensis
ikonaKob śniady
Kobus ellipsiprymnus
ikonaKoza domowa
Capra hircus
ikonaKoziołek skalny
Oreotragus oreotragus
ikonaKoziorożec pirenejski
Capra pyrenaica
ikonaKudu wielkie
Tragelaphus strepsiceros
ikonaMuflon
Ovis musimon
ikonaNiala grzywiasta
Tragelaphus angasii
ikonaNilgau
Boselaphus tragocamelus
ikonaOryks szablorogi
Oryx dammah
ikonaOwca czteroroga
Ovis aries jakobs
ikonaOwca domowa
Ovis aries
ikonaSerau
Capricornis sumatraensis
ikonaSitatunga
Tragelaphus spekii
ikonaSuhak, sajga
Saiga tatarica
ikonaTakin
Budorcas taxicolor
ikonaZebu
Bos indicus
ikonaŻubr
Bison bonasus
Krętorogie, pustorożce, wołowate
Krętorogie, pustorożce, wołowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.




Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.