Logo Media Nauka

Szpaki

Szpaki (Sturnidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowatych. Rodzina ta liczy dziś 29 rodzajów i 114 gatunków, z czego w Polsce mamy 1 gatunek lęgowy i 1 zalatujący.

Wygląd

To małe lub średniej wielkości ptaki. Nogi są dość duże i mocne. Dziób prosty, średniej długości. Upierzenie zwykle ciemne z metalicznym połyskiem. Niektóre gatunki mają kontrastowe obszary. Samce i samice wyglądają podobnie. Niektóre gatunki posiadają na głowie nieopierzone fragmenty.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Błyszczak purpurowyBłyszczak purpurowy

Lamprotornis purpureus

Błyszczak purpurowy (Lamprotornis purpureus) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Ma dość smukłą sylwetkę ze szpiczastą głową. Charakterystyczne są dość duże, żółte oczy. Upierzenie niebieskawe, fioletowe z zielonym połyskiem.


Gwarek, gwarek czczonyGwarek, gwarek czczony

Gracula religiosa

Gwarek czczony to najlepiej naśladujący ludzkie głosy ptak. Żyje w Azji. To piękny ptak o lśniąco-czarnym upierzeniu z białym lusterkiem na skrzydle, na szyi i karku żółte lub pomarańczowe korale.


SzpakSzpak PL

Sturnus vulgaris

Szpak to pospolity w Polsce ptak o czarnym ubarwieniu pierza. W sadach czereśniowych czyni szkody. Pióra są nakrapiane białymi plamkami, których u samic jest więcej. Dziób ma żółty kolor, przy nasadzie przechodzący w kolor niebieski.


Szpak balijskiSzpak balijski

Leucopsar rothschildi

Szpak balijski to prawie nie występujący już w przyrodzie biały szpak, jedyny przedstawiciel rodzaju Leucopsar, odkryty dopiero w 1912 roku. Ma białe upierzenie za wyjątkiem końcówek lotek i sterówek oraz niebieskiej otoczki wokół oczu.


Nazwa rodziny
Szpaki (Sturnidae)
Występowanie
Pierwotne występowanie: Afryka, Europa, Azja, Oceania.
Liczba gatunków na świecie
114
Liczba gatunków w Polsce
2
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Wróblowate, wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: Szpaki (Sturnidae)
Długość ciała
Długość: 16-45 cm.
Masa ciała: 45-170 g.
Głos
Gwizdy, skrzeczenie, niektóre gatunki naśladują dźwięki, w tym ludzką mowę.

Inne gatunki

  • Majna obrożna (Acridotheres albocinctus)
  • Majna czubata (Acridotheres cristatellus)
  • Majna szara (Acridotheres fuscus)
  • Majna norowa (Acridotheres ginginianus)
  • Majna żałobna (Acridotheres grandis)
  • Majna brunatna (Acridotheres tristis)
  • Majna złotoczuba (Ampeliceps coronatus)
  • Skworczyk samoański (Aplonis atrifusca)
  • Skworczyk białooki (Aplonis brunneicapilla)
  • Skworczyk śpiewny (Aplonis cantoroides)
  • Skworczyk szarawy (Aplonis cinerascens)
  • Skworczyk kruczy (Aplonis corvina)
  • Skworczyk stalowy (Aplonis crassa)
  • Skworczyk brązowoskrzydły (Aplonis dichroa)
  • Skworczyk atolowy (Aplonis feadensis)
  • Skworczyk ogorzały (Aplonis fusca)
  • Skworczyk duży (Aplonis grandis)
  • Skworczyk wyspowy (Aplonis insularis)
  • Skworczyk długosterny (Aplonis magna)
  • Skworczyk skromny (Aplonis mavornata)
  • Skworczyk towarzyski (Aplonis metallica)
  • Skworczyk krótkosterny (Aplonis minor)
  • Skworczyk molucki (Aplonis mysolensis)
  • Skworczyk żółtooki (Aplonis mystacea)
  • Skworczyk mikronezyjski (Aplonis opaca)
  • Skworczyk zielony (Aplonis panayensis)
  • Skworczyk karoliński (Aplonis pelzelni)
  • Skworczyk górski (Aplonis santovestris)
  • Skworczyk marmurkowy (Aplonis striata)
  • Skworczyk polinezyjski (Aplonis tabuensis)
  • Skworczyk rdzawoskrzydły (Aplonis zelandica)
  • Perukarz krótkoczuby (Basilornis celebensis)
  • Perukarz długoczuby (Basilornis corythaix)
  • Perukarz hełmiasty (Basilornis galeatus)
  • Perukarz białorzytny (Basilornis miranda)
  • Bąkojad żółtodzioby (Buphagus africanus)
  • Bąkojad czerwonodzioby (Buphagus erythrorhynchus)
  • Błyszczak żałobny (Cinnyricinclus femoralis)
  • Ametyszczak (Cinnyricinclus leucogaster)
  • Błyszczak rdzawobrzuchy (Cinnyricinclus sharpii)
  • Błyszczak królewski (Cosmopsarus regius)
  • Błyszczak jednobarwny (Cosmopsarus unicolor)
  • Szpak ozdobny (Creatophora cinerea)
  • Pąsobrewik (Enodes erythrophris)
  • Szpak reunioński (Fregilupus varius)
  • Gwarek cejloński (Gracula ptilogenys)
  • Czarnocik obrożny (Grafisia torquata)
  • Błyszczak ostrosterny (Lamprotornis acuticaudus)
  • Błyszczak krępy (Lamprotornis australis)
  • Błyszczak długosterny (Lamprotornis caudatus)
  • Błyszczak spiżowosterny (Lamprotornis chalcurus)
  • Błyszczak stalowy (Lamprotornis chalybaeus)
  • Błyszczak niebieskouchy (Lamprotornis chloropterus)
  • Błyszczak czarnobrzuchy (Lamprotornis corruscus)
  • Błyszczak miedzianosterny (Lamprotornis cupreocauda)
  • Błyszczak tęczowy (Lamprotornis iris)
  • Błyszczak ciemny (Lamprotornis mevesii)
  • Błyszczak lśniący (Lamprotornis nitens)
  • Błyszczak ozdobny (Lamprotornis ornatus)
  • Błyszczak purpurowogłowy (Lamprotornis purpureiceps)
  • Błyszczak purpurowosterny (Lamprotornis purpuropterus)
  • Błyszczak wspaniały (Lamprotornis splendidus)
  • Błyszczak rudobrzuchy (Lamprotornis superbus)
  • Majna złota (Mino anais)
  • Majna złotolica (Mino dumontii)
  • Szpak maskareński (Necropsar rodericanus)
  • Błyszczak białoskrzydły (Neocichla gutturalis)
  • Czarnotek białodzioby (Onychognathus albirostris)
  • Czarnotek somalijski (Onychognathus blythii)
  • Czarnotek sokotrzański (Onychognathus frater)
  • Czarnotek kasztanowoskrzydły (Onychognathus fulgidus)
  • Czarnotek rudoskrzydły (Onychognathus morio)
  • Czarnotek białoskrzydły (Onychognathus nabouroup)
  • Czarnotek pluszogłowy (Onychognathus salvadorii)
  • Czarnotek cienkodzioby (Onychognathus tenuirostris)
  • Czarnotek arabski (Onychognathus tristramii)
  • Czarnotek krótkosterny (Onychognathus walleri)
  • Czarnocik jednobarwny (Poeoptera kenricki)
  • Czarnocik ostrosterny (Poeoptera lugubris)
  • Czarnocik lśniący (Poeoptera stuhlmanni)
  • Filipińczyk gładki (Rhabdornis inornatus)
  • Filipińczyk wąsaty (Rhabdornis mystacalis)
  • Łysak (Sarcops calvus)
  • Szpaczek madagaskarski (Saroglossa aurata)
  • Szpaczek himalajski (Saroglossa spiloptera)
  • Szpakownik (Scissirostrum dubium)
  • Błyszczak dwubarwny (Speculipastor bicolor)
  • Błyszczak białogłowy (Spreo albicapillus)
  • Błyszczak brunatny (Spreo bicolor)
  • Błyszczak szarawy (Spreo fischeri)
  • Błyszczak pyszny (Spreo hildebrandti)
  • Błyszczak kasztanowobrzuchy (Spreo pulcher)
  • Błyszczak strojny (Spreo shelleyi)
  • Celebesiak gołolicy (Streptocitta albertinae)
  • Celebesiak białoszyi (Streptocitta albicollis)
  • Szpak birmański (Sturnus burmannicus)
  • Szpak szary (Sturnus cineraceus)
  • Szpak srokaty (Sturnus contra)
  • Szpak białogłowy (Sturnus erythropygius)
  • Szpak szarogłowy (Sturnus malabaricus)
  • Szpak czarnoskrzydły (Sturnus melanopterus)
  • Szpak czarnoszyi (Sturnus nigricollis)
  • Szpak bramiński (Sturnus pagodarum)
  • Szpak rdzawolicy (Sturnus philippensis)
  • Pasterz (Sturnus roseus)
  • Szpak białolicy (Sturnus senex)
  • Szpak jedwabisty (Sturnus sericeus)
  • Szpak chiński (Sturnus sinensis)
  • Szpak mandżurski (Sturnus sturninus)
  • Szpak jednobarwny (Sturnus unicolor)

Występowanie i środowisko

Żyją w Eurazji, Afryce i Australii i Oceanii. Wprowadzone do Ameryki Południowej, Nowej Zelandii, Australii i na wiele wysp oceanicznych. Zamieszkują lasy, sawanny, stepy, tereny otwarte w umiarkowanej strefie. To jedne z najpowszechniej występujących ptaków na świecie. Ich populacja liczy dziś setki milionów osobników.

Tryb życia i zachowanie

Większość gatunków prowadzi osiadły tryb życia. Niektóre gatunki (gwarek czczony) świetnie naśladują różne dźwięki, w tym ludzką mowę. Po ziemi kroczą, a nie podskakują jak inne ptaki z wróblowatych. Szpaki zwyczajne w Europie i Ameryce wyrządzają spore szkody w uprawach winogron, czereśni, oliwek.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Gniazdo, zbudowane z suchej trawy, ma zwykle duże rozmiary, jest niezgrabne i budowane jest w dziuplach oraz szczelinach. Niektóre gatunki budują gniazda wiszące. Czasem gniazdują w koloniach. Samica składa 1-6 jaj. Czas inkubacji wynosi 11-18 dni. Pisklęta są gniazdownikami. Przebywają w gnieździe przez 18-30 dni.

Pożywienie

Odżywiają się owadami i jagodami oraz owocami. Zjadają też nektar, nasiona, pyłek, pasożyty zewnętrzne żerujące na skórze ssaków (bąkojady), karmę dla bydła.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożone są dwa gatunki szpaków: skworczyk karoliński oraz szpak balijski. Dwa gatunki są zagrożone, 5 narażonych na wyginięcie.

Ciekawostki

Szpaki były i są wykorzystywane do tępienia szarańczy.

Szpak zwyczajny jest jednym z najliczniej występującym ptakiem na Ziemi.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-11


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
szpak
          

Przylatują do nas szpaki z południa Europy oraz z zachodniej części naszego kontynentu.

         

Trwa okres lęgowy szpaków.

        

Odlatują od nas niektóre szpaki. Ptaki gnieżdżące na zachodzie kraju często zimują w Polsce.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.