logo




Szpaki

Szpaki (Sturnidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowatych. Rodzina ta liczy dziś 29 rodzajów i 114 gatunków, z czego w Polsce mamy 1 gatunek lęgowy i 1 zalatujący.

Wygląd

To małe lub średniej wielkości ptaki. Nogi są dość duże i mocne. Dziób prosty, średniej długości. Upierzenie zwykle ciemne z metalicznym połyskiem. Niektóre gatunki mają kontrastowe obszary. Samce i samice wyglądają podobnie. Niektóre gatunki posiadają na głowie nieopierzone fragmenty.

Gatunki

To atlas z wykazem gatunków, przynależących do danej rodziny. Aby wyświetlić tylko polskie gatunki, użyj filtra Ukryj obce gatunki, który znajdziesz w panelu bocznym. Możesz także użyć innych ciekawych filtrów, dzięki którym wyświetlisz gatunki z określonego kontynentu, o określonym statusie zagrożenia wyginięciem lub w oparciu jeszcze o inne kryteria. Nasz atlas zawiera karty opisów gatunków wraz ze zdjęciami. Kliknij na nazwę gatunkową lub miniaturę zdjęcia, aby się dowiedzieć czegoś więcej na temat danego gatunku.


PasterzPasterz PL Zalatujący

Sturnus roseus

Pasterz, pasterz różowy (Sturnus roseus) to ptak z rodziny szpaków. Samiec w szacie letniej ma tułów różowy, w szacie zimowej białawy. Głowa, skrzydła i ogon są czarne. Na karku długi czub. Samica jest bardziej brązowa i ma krótszy szub.


SzpakSzpak PL Lęgowy Liczny

Sturnus vulgaris

Szpak to pospolity w Polsce ptak o czarnym ubarwieniu pierza. W sadach czereśniowych czyni szkody. Pióra są nakrapiane białymi plamkami, których u samic jest więcej. Dziób ma żółty kolor, przy nasadzie przechodzący w kolor niebieski.


Ametyszczak
Ametyszczak
Ametyszczak

Cinnyricinclus leucogaster

Ametyszczak (Cinnyricinclus leucogaster) ptak z rodziny szpakowatych. Występuje tu wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec z wierzchu jest ametystowy z metalicznym połyskiem, biały od spodu.


Błyszczak brunatnyBłyszczak brunatny

Lamprotornis bicolor

Błyszczak brunatny (Lamprotornis bicolor) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie brązowe poza białym spodem. Oczy mają jasne tęczówki. Końcówka dzioba ciemna, reszta żółta.


Błyszczak długosternyBłyszczak długosterny

Lamprotornis caudatus

Błyszczak długosterny (Lamprotornis caudatus) to gatunek ptaka z rodziny szpaków o smukłej sylwetce. Upierzenie ciemne, fioletowo-niebieskawo-zielone, ciemne z metalicznym połyskiem. Ogon długi. Głowa czarna.


Błyszczak krępyBłyszczak krępy

Lamprotornis australis

Błyszczak krępy (Lamprotornis australis) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie ciemne z metalicznym, fioletowo-zielonkawym połyskiem. Głowa czarna w części twarzowej.


Błyszczak królewskiBłyszczak królewski

Lamprotornis regius

Błyszczak królewski (Lamprotornis regius) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie ciemne z metalicznym połyskiem. Głowa zielonkawa, skrzydła mają odcień fioletu, śliniak fioletowy. Spód żółto-pomarańczowy.


Błyszczak lśniącyBłyszczak lśniący

Lamprotornis nitens

Błyszczak lśniący (Lamprotornis nitens) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Ma piękne, czarne i lśniące błękitem, fioletem oraz zielenią upierzenie. Oczy żółte. Nogi i dziób ciemne.


Błyszczak niebieskouchyBłyszczak niebieskouchy

Lamprotornis chloropterus

Błyszczak niebieskouchy (Lamprotornis chloropterus) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie ciemne, metalicznie połyskujące. Oczy mają żółto-pomarańczowe tęczówki.


Błyszczak purpurowyBłyszczak purpurowy

Lamprotornis purpureus

Błyszczak purpurowy (Lamprotornis purpureus) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Ma dość smukłą sylwetkę ze szpiczastą głową. Charakterystyczne są dość duże, żółte oczy. Upierzenie niebieskawe, fioletowe z zielonym połyskiem.


Błyszczak rudobrzuchyBłyszczak rudobrzuchy

Lamprotornis superbus

Błyszczak rudobrzuchy (Lamprotornis superbus) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie zielonkawe na skrzydłach, fioletowo-niebieskie z wierzchu, metalicznie połyskujące. Brzuch rdzawy.


Błyszczak stalowyBłyszczak stalowy

Lamprotornis chalybaeus

Błyszczak stalowy (Lamprotornis chalybaeus) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie ciemne, metalicznie połyskujące fioletem, niebieskim kolorem i zieleniami. Oczy mają żółte tęczówki.


Błyszczak tęczowyBłyszczak tęczowy

Lamprotornis iris

Błyszczak tęczowy (Lamprotornis iris) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie zielonkawe, metalicznie połyskujące, fioletowe z boków ciała i głowy.


Czarnotek arabskiCzarnotek arabski

Onychognathus tristramii

Czarnotek arabski (Onychognathus tristramii) to gatunek ptaka z rodziny szpaków, o czarnym upierzeniu za wyjątkiem rdzawych piór na skrzydłach.


Czarnotek rudoskrzydłyCzarnotek rudoskrzydły

Onychognathus morio

Czarnotek rudoskrzydły (Onychognathus morio) to gatunek ptaka z rodziny szpaków, o czarnym upierzeniu z niebieskim odcieniem za wyjątkiem rdzawych piór na skrzydłach.


Czarnotek sokotrzańskiCzarnotek sokotrzański

Onychognathus frater

Czarnotek sokotrzański (Onychognathus frater) to gatunek szpaka o czarnym upierzeniu za wyjątkiem szarej głowy i szyi oraz rdzawych piór na skrzydłach.


Gwarek złotoczuby
Gwarek złotoczuby

Ampeliceps coronatus

Gwarek złotoczuby (Ampeliceps coronatus) to ptak z rodziny szpaków. Samiec ma ciemne upierzenie z metalicznym połyskiem. Wierzch głowy po kark i gardło są żółte. Nogi również są żółte. Samica ma mniejszą żółtą czapeczkę.


Gwarek złotolicyGwarek złotolicy

Mino dumontii

Gwarek złotolicy (Mino dumontii) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie czarne z charakterystycznymi, żółtymi obszarami wokół oczu, w okolicy kupra.


Gwarek, gwarek czczonyGwarek, gwarek czczony

Gracula religiosa

Gwarek czczony to najlepiej naśladujący ludzkie głosy ptak. Żyje w Azji. To piękny ptak o lśniąco-czarnym upierzeniu z białym lusterkiem na skrzydle, na szyi i karku żółte lub pomarańczowe korale.


Majna brunatnaMajna brunatna

Acridotheres tristis

Majna brunatna (Acridotheres tristis) to gatunek ptaka z rodziny szpakowatych. Upierzenie brązowe z jaśniejszymi bokami i białawym spodem. Głowa czarna. Wokół oka nagie, żółte pole. Nogi i dziób są również żółte.


Majna czarnoskrzydłaMajna czarnoskrzydła

Acridotheres melanopterus

Majna czarnoskrzydła (Acridotheres melanopterus) to gatunek szpaka. Upierzenie śnieżnobiałe poza czarnymi skrzydłami i czasem okolic szyi oraz krótkiego ogona. Wokół oka podłużne, żółte, nagie pole.


Majna szara
Majna szara

Acridotheres fuscus

Majna szara (Acridotheres fuscus) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Na czole od nasady dzioba pióra są nastroszone. Samiec ma z wierzchu ciemne upierzenie, spód szary. Głowa i część skrzydeł ciemniejsza. Ogon biało obrzeżony. Część lotek biała.


Majna żałobna
Majna żałobna

Acridotheres grandis

Majna żałobna (Acridotheres grandis) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Samiec ma ciemne upierzenie, spód nieco jaśniejszy. Pokrywy podogonowe białe. Część lotek również biała. Samica ma bardziej brązowe upierzenie.


Perukarz białorzytnyPerukarz białorzytny

Goodfellowia miranda

Perukarz białorzytny (Goodfellowia miranda) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Upierzenie czarne, dziób i okular wokół oczu intensywnie żółte. Na głowie charakterystyczna czuprynka.


Skworczyk długosternySkworczyk długosterny

Aplonis magna

Skworczyk długosterny (Aplonis magna) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Upierzenie ciemne, zielonkawe, niebieskie, z metalicznym połyskiem. Czarna jest głowa, dziób i nogi. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego.


Skworczyk towarzyskiSkworczyk towarzyski

Aplonis metallica

Skworczyk towarzyski (Aplonis metallica) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie czarne, z metalicznym połyskiem, mieniące się fioletem, zielenią. Oko intensywnie czerwone.


Skworczyk zielonySkworczyk zielony

Aplonis panayensis

Skworczyk zielony (Aplonis panayensis) to ptak z rodziny szpaków. Upierzenie ciemne, z metalicznym połyskiem, mieniące się zielenią. Oko intensywnie czerwone.


Szpak balijskiSzpak balijski

Leucopsar rothschildi

Szpak balijski to prawie nie występujący już w przyrodzie biały szpak, jedyny przedstawiciel rodzaju Leucopsar, odkryty dopiero w 1912 roku. Ma białe upierzenie za wyjątkiem końcówek lotek i sterówek oraz niebieskiej otoczki wokół oczu.


Szpak ozdobnySzpak ozdobny

Creatophora cinerea

Podczas godów samiec ma żółtą narośl za oczami i czarną u nasady dzioba, a także zwisający płat czarnej skóry na gardle.


SzpakownikSzpakownik

Scissirostrum dubium

Szpakownik (Onychognathus tristramii) to gatunek ptaka z rodziny szpaków. Upierzenie czarne z czerwonymi lub pomarańczowymi piórami w tylnej części ciała i żółtym, dość masywnym dziobie. Nogi bladożółte.





Inne gatunki

  • majna obrożna (Acridotheres albocinctus)
  • majna czubata (Acridotheres cristatellus)
  • majna norowa (Acridotheres ginginianus)
  • skworczyk samoański (Aplonis atrifusca)
  • skworczyk białooki (Aplonis brunneicapilla)
  • skworczyk śpiewny (Aplonis cantoroides)
  • skworczyk szarawy (Aplonis cinerascens)
  • skworczyk kruczy (Aplonis corvina)
  • skworczyk stalowy (Aplonis crassa)
  • skworczyk brązowoskrzydły (Aplonis dichroa)
  • skworczyk atolowy (Aplonis feadensis)
  • skworczyk ogorzały (Aplonis fusca)
  • skworczyk duży (Aplonis grandis)
  • skworczyk wyspowy (Aplonis insularis)
  • skworczyk skromny (Aplonis mavornata)
  • skworczyk krótkosterny (Aplonis minor)
  • skworczyk molucki (Aplonis mysolensis)
  • skworczyk żółtooki (Aplonis mystacea)
  • skworczyk mikronezyjski (Aplonis opaca)
  • skworczyk karoliński (Aplonis pelzelni)
  • skworczyk górski (Aplonis santovestris)
  • skworczyk marmurkowy (Aplonis striata)
  • skworczyk polinezyjski (Aplonis tabuensis)
  • skworczyk rdzawoskrzydły (Aplonis zelandica)
  • perukarz krótkoczuby (Basilornis celebensis)
  • perukarz długoczuby (Basilornis corythaix)
  • perukarz hełmiasty (Basilornis galeatus)
  • błyszczak żałobny (Cinnyricinclus femoralis)
  • błyszczak rdzawobrzuchy (Cinnyricinclus sharpii)
  • błyszczak jednobarwny (Cosmopsarus unicolor)
  • pąsobrewik (Enodes erythrophris)
  • szpak reunioński (Fregilupus varius)
  • gwarek cejloński (Gracula ptilogenys)
  • czarnocik obrożny (Grafisia torquata)
  • błyszczak ostrosterny (Lamprotornis acuticaudus)
  • błyszczak spiżowosterny (Lamprotornis chalcurus)
  • błyszczak czarnobrzuchy (Lamprotornis corruscus)
  • błyszczak miedzianosterny (Lamprotornis cupreocauda)
  • błyszczak ciemny (Lamprotornis mevesii)
  • błyszczak ozdobny (Lamprotornis ornatus)
  • błyszczak purpurowogłowy (Lamprotornis purpureiceps)
  • błyszczak purpurowosterny (Lamprotornis purpuropterus)
  • błyszczak wspaniały (Lamprotornis splendidus)
  • majna złota (Mino anais)
  • szpak maskareński (Necropsar rodericanus)
  • błyszczak białoskrzydły (Neocichla gutturalis)
  • czarnotek białodzioby (Onychognathus albirostris)
  • czarnotek somalijski (Onychognathus blythii)
  • czarnotek kasztanowoskrzydły (Onychognathus fulgidus)
  • czarnotek białoskrzydły (Onychognathus nabouroup)
  • czarnotek pluszogłowy (Onychognathus salvadorii)
  • czarnotek cienkodzioby (Onychognathus tenuirostris)
  • czarnotek krótkosterny (Onychognathus walleri)
  • czarnocik jednobarwny (Poeoptera kenricki)
  • czarnocik ostrosterny (Poeoptera lugubris)
  • czarnocik lśniący (Poeoptera stuhlmanni)
  • filipińczyk gładki (Rhabdornis inornatus)
  • filipińczyk wąsaty (Rhabdornis mystacalis)
  • łysak (Sarcops calvus)
  • szpaczek madagaskarski (Saroglossa aurata)
  • szpaczek himalajski (Saroglossa spiloptera)
  • błyszczak dwubarwny (Speculipastor bicolor)
  • błyszczak białogłowy (Spreo albicapillus)
  • błyszczak szarawy (Spreo fischeri)
  • błyszczak pyszny (Spreo hildebrandti)
  • błyszczak kasztanowobrzuchy (Spreo pulcher)
  • błyszczak strojny (Spreo shelleyi)
  • celebesiak gołolicy (Streptocitta albertinae)
  • celebesiak białoszyi (Streptocitta albicollis)
  • szpak birmański (Sturnus burmannicus)
  • szpak szary (Sturnus cineraceus)
  • szpak srokaty (Sturnus contra)
  • szpak białogłowy (Sturnus erythropygius)
  • szpak szarogłowy (Sturnus malabaricus)
  • szpak czarnoszyi (Sturnus nigricollis)
  • szpak bramiński (Sturnus pagodarum)
  • szpak rdzawolicy (Sturnus philippensis)
  • szpak białolicy (Sturnus senex)
  • szpak jedwabisty (Sturnus sericeus)
  • szpak chiński (Sturnus sinensis)
  • szpak mandżurski (Sturnus sturninus)
  • szpak jednobarwny (Sturnus unicolor)

Występowanie i środowisko

Żyją w Eurazji, Afryce i Australii i Oceanii. Wprowadzone do Ameryki Południowej, Nowej Zelandii, Australii i na wiele wysp oceanicznych. Zamieszkują lasy, sawanny, stepy, tereny otwarte w umiarkowanej strefie. To jedne z najpowszechniej występujących ptaków na świecie. Ich populacja liczy dziś setki milionów osobników.

Tryb życia i zachowanie

Większość gatunków prowadzi osiadły tryb życia. Niektóre gatunki (gwarek czczony) świetnie naśladują różne dźwięki, w tym ludzką mowę. Po ziemi kroczą, a nie podskakują jak inne ptaki z wróblowatych. Szpaki zwyczajne w Europie i Ameryce wyrządzają spore szkody w uprawach winogron, czereśni, oliwek.

Rozmnażanie

Gniazdo, zbudowane z suchej trawy, ma zwykle duże rozmiary, jest niezgrabne i budowane jest w dziuplach oraz szczelinach. Niektóre gatunki budują gniazda wiszące. Czasem gniazdują w koloniach. Samica składa 1-6 jaj. Czas inkubacji wynosi 11-18 dni. Pisklęta są gniazdownikami. Przebywają w gnieździe przez 18-30 dni.

Pożywienie

Odżywiają się owadami i jagodami oraz owocami. Zjadają też nektar, nasiona, pyłek, pasożyty zewnętrzne żerujące na skórze ssaków (bąkojady), karmę dla bydła.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożone są dwa gatunki szpaków: skworczyk karoliński oraz szpak balijski. Dwa gatunki są zagrożone, 5 narażonych na wyginięcie.

Ciekawostki

Szpaki były i są wykorzystywane do tępienia szarańczy.

Szpak zwyczajny jest jednym z najliczniej występującym ptakiem na Ziemi.

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

          Szpak: Przylatują do nas szpaki z południa Europy oraz z zachodniej części naszego kontynentu.
         Szpak: Trwa okres lęgowy szpaków.
        Szpak: Odlatują od nas niektóre szpaki. Ptaki gnieżdżące na zachodzie kraju często zimują w Polsce.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-11



 

Ile jest ptaków na świecie?

Ile jest ptaków na świecie?

Czy ptaków jest więcej niż ludzi na świecie? Ile jest gatunków ptaków na świecie a ile w Polsce? Które gatunki są najliczniejsze, a które rzadkie?

Jaki ptak znosi najwięcej jaj?

Jaki ptak znosi najwięcej jaj?

Wszystkie ptaki znoszą jaja i wysiadują je, aby zachować ciągłość gatunku. Które ptaki znoszą ich najwięcej? Czy są to nasze zwykłe kury domowe, czy też inne ptaki?

Najmniejsze ptaki na świecie

Najmniejsze ptaki na świecie

Jaki jest najmniejszy ptak na świecie? Jaki polski ptak jest najmniejszy?

Największe ptaki na świecie

Największe ptaki na świecie

Jaki ptak jest największy na świecie, a jaki w Polsce? Jakie gatunki są najcięższe, które mają największą rozpiętość skrzydeł i które są najwyższe?




Polecamy w naszym sklepie

Kolorowe skarpetki urodzinowe
Pakiet Zwierzęta Polski - Rośliny Polski
kolorowe skarpetki góra lodowa
Biblioteczka Montessori. Przyroda
Księga zwierząt niemalże niemożliwych
Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2021 r.