logo

Borowik szlachetny

Borowik szlachetny, prawdziwek (Boletus edulis) to gatunek jadalnego grzyba z rodziny borowikowatych, aromatyczny, o lekko orzechowym, wyśmienitym smaku. To jeden z najbardziej szlachetnych i znanych grzybów jadalnych.

Zdjęcia - galeria

Kliknij w obrazek, aby go powiększyć lub wyświetlić galerię, pokaz slajdów i dodatkowe opisy zdjęć.


Występowanie i środowisko PL

W Polsce często spotykany. Rośnie w lasach liściastych i iglastych, zwykle na ich skrajach. Borowik szlachetny występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej.

Owocniki pojawiają się od lipca do listopada.

Morfologia i anatomia

Kapelusz ma 6-20 cm średnicy. Trzon ma od 5 do 20 cm wysokości.

Kapelusz we wczesnych stadiach rozwoju jest białawy, później jasnobrązowy lub ciemnobrązowy. Jego powierzchnia jest lepka i gładka. Jest mięsisty i zwykle duży.

Rurki i pory najpierw białe, później żółtawe, a nawet zielonkawe, zatokowo wycięte.

Miąższ jest białawy, zbity lub gąbczasty.

Trzon ma barwę białą i brązową. W części górnej widoczna drobna, jasna siateczka. Kształt trzonka od pękatego, przez maczugowaty po cylindryczny, zależny od wieku owocnika.

Podobne gatunki

Bardzo podobny do borowika szlachetnego jest niejadalny goryczak żółciowy. Czasem odróżnienie obu grzybów jest możliwe tylko po smaku. Goryczak jest bardzo gorzki. Już jeden goryczak w potrawie sprawia, że nie nadaje się do jedzenia.

Poniższy rysunek zestawia sylwetki (od lewej) borowika usiatkowanego, borowika szlachetnego i sosnowego.

Borowiki

Porównanie gatunków podobnych

Różne gatunki można ze sobą pomylić, a pomyłka może być tragiczna w skutkach. Dzięki naszej porównywarce łatwiej można stwierdzić jak wygląda dany grzyb w zestawieniu z podobnymi gatunkami, nauczuć się jak rozpoznać właśniwy gatunek i jak odróżnić go od innego. Są tu ujęte tylko wybrane cechy gatunkowe. Zestawienie ma charakter poglądowy. Nic nie zastąpi doświadczenia w zbieraniu grzybów.

Borowik szlachetny
Boletus edulis
Borowik szlachetny

Smak: orzechowy

Zapach: brak danych

Zdatność: jadalny

gatunek jadalny

Środowisko: lasy iglaste
lasy liściaste

lasy iglastelasy liściaste

Kształt: grzyb rurkowy

Tryb życia: grzyb mikoryzowy

Czas występowania
VII VII IX X XI
Inne cechy

Trzon ma barwę białą i brązową. W części górnej widoczna drobna, jasna siateczka.

Borowik sosnowy
Boletus pinophilus
Borowik sosnowy

Smak: brak danych

Zapach: brak danych

Zdatność: jadalny

gatunek jadalny

Środowisko: lasy iglaste
lasy liściaste

lasy iglastelasy liściaste

Kształt: grzyb rurkowy

Tryb życia: grzyb mikoryzowy

Czas występowania
V VI VII VII
Inne cechy

Miąższ jest białawy, nie zmienia barwy po przecięciu. Trzon pękaty, z czerwonobrunatną siatką. Rurki nieco wystające, białawe, potem żółtawe z oliwkowym odcieniem.

Symbioza

Sosna zwyczajna, sosna pospolita
(Pinus sylvestris)
Borowik usiatkowany
Boletus reticulatus
Borowik usiatkowany

Smak: orzechowy

Zapach: brak danych

Zdatność: jadalny

gatunek jadalny

Środowisko: lasy liściaste

lasy liściaste

Kształt: grzyb rurkowy

Tryb życia: grzyb mikoryzowy

Czas występowania
V VI VII
Inne cechy

Od borowika szlachetnego odróżnia go siateczka na trzonie i czasem popękana skórka kapelusza.

Goryczak żółciowy, szatan
Tylopilus felleus
Goryczak żółciowy, szatan

Smak: gorzki

Zapach: brak danych

Zdatność: trujący

gatunek trujący

Środowisko: lasy iglaste
lasy liściaste

lasy iglastelasy liściaste

Kształt: grzyb rurkowy

Tryb życia: grzyb mikoryzowy

Czas występowania
VI VII VII IX X
Inne cechy

Rurki i pory są białawe lub różowawe (u starszych owocników) i nigdy nie są żółte. Rurki brązowieją po nacisku.

Borowik ceglastopory
Boletus luridiformis
Borowik ceglastopory

Smak: brak danych

Zapach: brak danych

Zdatność: jadalny

gatunek jadalny

Środowisko: lasy iglaste
lasy liściaste

lasy iglastelasy liściaste

Kształt: grzyb rurkowy

Tryb życia: grzyb mikoryzowy

Czas występowania
V VI VII VII IX X XI
Inne cechy

Trzon żółtawy z czerwonymi kosmkami. Ważną cechą jest brak siateczki na trzonie. Pory najpierw oliwkowożółte, potem pomarańczowe i czerwone.


Rozmnażanie

Zarodniki mają brązowawą barwę i są gładkie.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.

Ciekawostki

Borowiki mogą się pojawiać masowo w ogromnych ilościach co roku albo co kilka lat w tych samych miejscach.


 



© medianauka.pl, 2021-01-24, GAT-638952


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

       Okres zbioru prawdziwków czyli borowików szlachetnych.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Cechy

Środowsko

lasy iglaste
lasy liściaste

lasy iglastelasy liściaste
Jadalność

gatunek jadalny
gatunek jadalny
Inne cechy

grzyb mikoryzowy

Ostrzeżenie

Zbieranie grzybów wymaga ich dobrej znajomości i dużego doświadczenia w ich zbieraniu. Każdego roku w wyniku złej identyfikacji gatunków grzybów umiera sporo ludzi w Polsce. Nie zbieraj i nie jedz grzybów, których nie znasz lub co do których masz jakiekolwiek wątpliwości. Pamiętaj, że często gatunki jadalne i trujące są do siebie bardzo podobne, szczególnie w przypadku młodych owocników. Często identyfikacja tylko na podstawie zdjęcia może być nieco myląca. Przy identyfikacji gatunku trzeba uwzlędniać wiele czynników, a więc atlas grzybów może jedynie wspierać grzybiarza w identyfikacji gatunku, nie może jednak zastąpić doświadczenia i zdrowego rozsądku. Właściciel strony nie bierze odpowiedzialności za zbieranie i spożywanie grzybów przez użytkowników serwisu.


Pokrewne gatunki grzybów

ikonaBorowik ceglastopory
Boletus luridiformis
ikonaBorowik szatański
Boletus satanas
ikonaBorowik ponury
Boletus luridus
ikonaBorowik usiatkowany
Boletus reticulatus
ikonaBorowik żółtopory
Boletus calopus
ikonaBorowik sosnowy
Boletus pinophilus
ikonaBorowik omglony
Boletus pulverulentus
ikonaBorowik rudopurpurowy
Boletus rhodopurpureus
Borowikowate
Borowikowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.

Quiz
Quiz
Quiz
Quiz

Jak postępować przy zatruciu grzybami?

Jak postępować przy zatruciu grzybami?

Zatrucie grzybami może bardzo niebezpieczne dla zdrowia i życia. Jak postępować w takim przypadku? Jak udzielić choremu pomocy?

Grzyby marynowane w occie

Grzyby marynowane w occie

Grzybki marynowane w occie to doskonały sposób na zachowanie smaku grzybów na długi czas. Marynowanie w occie nadaje grzybom specyficzny smak. Stają się doskonałą przekąską i dodatkiem do innych potraw.

Jak suszyć grzyby?

Jak suszyć grzyby?

Suszenie grzybów to jeden ze sposobów ich konserwowania, bardzo popularny wśród grzybiarzy. Suszenie nadaje grzybom nie tylko trwałość, ale dodaje im także aromatu i nie pozbawia ich przy tym wartości odżywczych.

Jak zbierać grzyby?

Jak zbierać grzyby?

Czy przy grzybobraniu należy się kierować jakimiś zasadami? Czy wykręcać grzyby, czy też ścinać je nożykiem? Używać kosza czy reklamówki? Oto garść porad dla grzybiarzy.

Mikoryza

Mikoryza

Mikoryza jest to zjawisko współżycia grzybów z korzeniami, a nawet nasionami roślin naczyniowych.

Gdzie na grzyby? Występowanie i mapa grzybów

Gdzie na grzyby? Występowanie i mapa grzybów

Gdzie się najlepiej wybrać na grzyby? Kiedy? W jakiej części Polski szukać? Nie wystarczy się wybrać zwyczajnie do lasu. Trzeba wiedzieć jeszcze kiedy i gdzie.

Grzyby trujące

Grzyby trujące

Grzyby mogą zabić. Najgroźniejsze są muchomory, a wśród nich muchomor sromotnikowy i jadowity. dlatego zbieranie grzybów jest dla ludzi odpowiedzialnych.

Grzyby jadalne

Grzyby jadalne

Grzyby spożywa się od niepamiętnych czasów. Są elementem składowym wielu przepisów. Są zwykle dodatkiem do potraw, przyprawą, która nadaje specyficzny smak i zapach sosom, jajecznicy, bigosowi, sałatkom.


Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 IUCN
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Markus Fluck - Atlas grzybów - oznaczanie zbiór użytkowanie, 978-83-7175-858-4, Delta 2015
  • Hans E.Laux - Atlas grzybów jadalnych i trujących, ISBN 978-83-7773-304-2, RM 2014




Polecamy w naszym sklepie

kolorowe skarpetki góra lodowa
Grzybownik i mapa
Praktyczny atlas grzybów
Botanika
Atlas grzybów
Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2021 r.