Logo Media Nauka

Facebook

Chrzan pospolity (Armoracia rusticana)
© Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Chrzan pospolity

Chrzan pospolity (Armoracia rusticana) to wieloletnia roślina uprawna z rodziny kapustowatych o zgrubiałym i jadalnym korzeniu. To także roślina o leczniczych właściwościach.

Wybrane odmiany:

  • 'Maliński' - odmiana uprawiana o grubych korzeniach.
  • 'Norymberski' - odmiana uprawna o grubszym korzeniu.

 

Występowanie i środowisko PL

Roślina ta występuje w Europie i Azji. Jest też obecna w Ameryce Północnej. Chrzan pospolity rośnie na polach i terenach ruderalnych, przy drogach. W Polsce dziki chrzan jest wszędzie pospolity. Preferuje tereny żyzne, piaszczyste i gliniaste, względnie suche lub lekko wilgotne. Lubi półcień.

Kwitnie w okresie od maja do lipca.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 40-150 cm.

Łodyga jest wzniesiona, prosta.

Liście odziomkowe są duże, zebrane w różyczkę. Blaszka liściowa jajowata, brzegiem karbowana. Liście łodygowe są siedzące i mniejsze oraz nieco wydłużone.

Kwiaty są drobne, białe, zebrane w wiechy.

Owoc to jajowata łuszczynka.

Korzeń jest zgrubiały, jadalny o bardzo ostrym smaku.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.

Ciekawostki

Potoczne nazwy to także warzęcha i warzucha.

Zdjęcia - galeria

Zbiory i zastosowanie

Potarty chrzan to świetna ostra przyprawa do mięs i ryb. Chrzan pobudza trawienie, ma także właściwości moczopędne i napotne. Zastosowany na skórę łagodzi oparzenia. Liści można używać do zabezpieczania jedzenia przed zepsuciem.


© medianauka.pl, 2018-11-07, GAT-4941


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

         Kwitnie chrzan pospolity.
        Pozyskiwanie korzenia chrzanu.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Parametry

Kolor kwiatów

biały kwiat
Grupa

bylina
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
Środowsko

synantropijne
Użytek

zioła
rośliny uprawne
roślina lecznicza
warzywa
Jadalność

Gatunek jadalny

uprawa

Uprawa

Czynności i właściwościOpis
Odczyn glebyOdczyn obojętny lub lekko kwaśny.
pH 6.0-7.0
Właściwości glebyPodłoże głęboko spulchnione, wilgotne.
Trudność uprawyUprawa i pielęgnacja łatwa.
ZmianowanieNie znosi uprawy po sobie i roślin z rodziny kapustowatych.
Czas uprawyWieloletnia.
NawożenieWysokie wymagania wobec nawożenia. Jesienią można zastosować obornik.
PodlewanieW okresie suszy należy podlewać.
StanowiskoNasłonecznione lub półcieniste.
RozstawaLaski chrzanu sadzimy pod katem co 30 cm w rzędach w odległości 80 cm między nimi. Górna część laski powinna wystawać kilka cm n
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacjiZobacz w kalendarzu.
Rozmnażaniechrzan rozmnażamy wegetatywnie. Niewielkie korzenie o długości 30-40 cm oczyszczamy i sadzimy pod kątem 45°
Choroby i szkodnikiWerticilioza, stonki, pchełki.
Dodatkowe informacjeJeżeli korzeń ma ciemne żyłki, to znaczy, że rósł w zbyt kwaśnej glebie.

zioła

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie


ZastosowanieOpis
Zastosowanie ogólneRoślina przyprawowa i lecznicza.
Zastosowanie terapeutyczne
  • niestrawność
  • kaszel
Sposób działania,
właściwości lecznicze
Pobudza pracę układu pokarmowego, ma działanie wykrztuśne. Zawiera bardzo dużo witaminy C, potasu i wapnia.
Przyjmowana postać
  • nalewka
  • postać surowa, produkt spożywczy
SurowiecKorzeń.

Pokrewne gatunki roślin

ikonaJarmuż
Brassica oleracea var. sabellica
ikonaBrokuł
Brassica oleracea var. italica
ikonaKalarepa
Brassica oleracea var. gongylodes
ikonaKalafior
Brassica oleracea var. botrytis
ikonaRzodkiewka
Raphanus sativus var. sativus
ikonaBrukselka
Brassica oleracea var. gemmifera
ikonaKapusta pekińska
Brassica rapa ssp. pekinensis
ikonaKapusta włoska
Brassica oleracea var. sabauda
ikonaGorczyca polna
Sinapis arvensis
ikonaUbiorek wiecznie zielony
Iberis sempervirens
ikonaRzeżucha łąkowa
Cardamine pratensis
ikonaUbiorek gorzki
Iberis amara
ikonaŻywiec gruczołowaty
Dentaria glandulosa
Kapustowate, krzyżowe
Kapustowate, krzyżowe

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.
Zioła
Zioła

Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej., ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Anna i Łukasz Przybyłowiczowie - Ilustrowana Encyklopedia Roślin Polski, ISBN 978-83-7705-826-8, PWN
  • Agnieszka Gawłowska - 500 owoców i warzyw, 978-83-7845-874-6, SBM 2015
  • Wolfgang Kawollek - Wielka księga ogrodnika i działkowca, ISBN 978-83-245-1259-1, Publicat 2001

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.