Logo Media Nauka

Cietrzew (Lyrurus tetrix)
© Photohunter - Fotolia.com

Cietrzew

Cietrzew (Lyrurus tetrix) to ptak z rodziny głuszcowatych. Samiec cietrzewia jest granatowoczarny z metalicznym połyskiem, ma białe pokrywy podogonowe, na skrzydle dwie białe pręgi, sterówki zewnętrzne wydłużone i wygięte lirowato na zewnątrz. Nad oczami naga skóra tworzy czerwone, jaskrawe "róże". Samica jest mniejsza i brunatna z wierzchu z czerwonawymi pręgami, spód jasny, pokrywy podogonowe białe. Młode są podobne do samicy. Ogon cietrzewia jest u samca i samicy wcięty, a u samca sterówki przyjmują lirowaty kształt. Młode są podobne do samic. Cietrzew to leśny ptak.

Występowanie i środowisko PL

Północna i środkowa Eurazja. W Polsce nieliczny. Skraje lasów, poręby, chętnie w pobliżu pól z gryką. Preferuje lasy iglaste. W górach występuje powyżej górnej granicy lasu.

Tryb życia i zachowanie

Prowadzi osiadły tryb życia. Jest dość skryty. Lot z fazą ślizgu, trzepot skrzydłami mocny i głośny. Odgłos jaki wydaje cietrzew to bulgoczący świst wydawany przez samca podczas toków i gdakanie kury.

Pożywienie

Zjada pokarm roślinny, latem zjada dużo bezkręgowców. Zimą lubi zjadać pąki brzozy.

Rozmnażanie

Jest poligamiczny. Znany jest z wiosennych toków. Toki odbywają się rano, zawsze gromadnie w tym samym miejscu. Gniazduje na ziemi. Gniazdo jest starannie ukryte, w dużej odległości od tokowiska. Wyprowadza jeden lęg w roku. Samica składa 6-14 jaj, które samica wysiaduje przez 26 dni. Sama też wodzi pisklęta. Toki odbywają się cały rok za wyjątkiem środka lata i zimy. Szczyt tkowania ma miejsce w kwietniu-maju, a także w październiku-listopadzie.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Od dawna obserwuje się spadek liczebności cietrzewia. Jest to związane z malejącą liczbą torfowisk i bagien, które są ich naturalnym środowiskiem, ale także przyczynia się do tego rozwój turystyki, narciarstwa, stosowanie chemii w ochronie roślin. Niegdyś był to gatunek łowny.

Ciekawostki

Kogut cietrzewia nie zawsze rozpoznaje samicę swego gatunku, z czego biorą się mieszańce z głuszcem lub bażantem.

Pytania

Kiedy przypada okres godowy cietrzewi?

Okres godowy przypada na wiosnę, na przełomie kwietnia i maja. Wówczas samice składają jaja. Co istotne toki odbywają się praktycznie cały rok z dwoma okresami zwiększonej intensywności (spójrz na kalendarz przyrody).

Czy cietrzew to głuszec?

Cietrzew należy do rodziny głuszcowatych. Należy jednak pamiętać, że głuszec jest nazwą odrębnego gatunku, również opisanego w naszym serwisie.

Jak się nazywa samica cietrzewia?

Samica cietrzewia to cieciorka. Samiec nazywany jest zwyczajnie kogutem.

Ile jest cietrzewi w Polsce?

Szacuje się, że w początkowych latach naszego wieku w Polsce na wolności żyło około 2000 osobników.


Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2013-06-23, GAT-624

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Cietrzew
        

Trwają najbardziej intensywne toki cietrzewi.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Pokrewne gatunki ptaków

ikonaCieciornik
Bonasa umbellus
ikonaGłuszec
Tetrao urogallus
ikonaJarząbek
Bonasa bonasia
ikonaPardwa górska
Lagopus muta
ikonaPardwa mszarna
Lagopus lagopus
ikonaPreriokur bażanci
Tympanuchus phasianellus
Głuszcowate
Głuszcowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.




Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.