Logo Media Nauka

Bażantowate

Bażantowate, kurowate (Phasianidae) to rodzina ptaków z rzędu kuraków (grzebiących). Rodzina ta liczy dziś 47 rodzajów i 187 gatunków, z czego w Polsce zaledwie 3 gatunki ptaków dziko żyjące. Są to przepiórka, kuropatwa i bażant.

Wygląd

Zwykle samce są barwnie upierzone, z metalicznym połyskiem. Samice mają barwy ochronne. Często na głowie występują obszary nieupierzone, w postaci grzebienia, dzwonka, róży lub zausznika o różnych barwach.

Zasadniczo wyróżniamy cztery grupy kurowatych:

  • przepióry,
  • przepiórki,
  • kuropatwy,
  • bażanty.

Trwa dyskusja nad utworzeniem z grupy przepiór odrębnej rodziny i klasyfikacją pozostałych grup.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


BankiwaBankiwa

Gallus gallus

Kur bankiwa (Gallus gallus) to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych, którego udomowioną formą jest kura domowa. Samiec - kogut, ma brązowe pióra na głowie, grzywie, szyi. Wierzch jest czerwonawy. Lotki i ogon są czarne


BażantBażant PL - wtórnie Lęgowy Średnio liczny

Phasianus colchicus

Bażant to piękny ptak z rodziny bażantowatych, występujący w Polsce, o dużej zmienności podgatunkowej. Jest cennym gatunkiem łownym. Samiec pięknie ubarwiony, samica ma barwy ochronne. Prowadzi osiadły tryb życia.


Bażant diamentowyBażant diamentowy

Chrysolophus amherstiae

Bażant diamentowy (Chrysolophus amherstiae) to ptak z rodziny bażantowatych. Samiec ma głowę zielonkawą, z czerwonym czubkiem. Wokół szyi srebrzysta kryza z piór o ciemnych brzegach. Został sprowadzony do Anglii w 1828 roku.


Bażant królewskiBażant królewski

Syrmaticus reevesii

Bażant królewski to jeden z największych bażantów, często hodowany jako ptak ozdobny. Samiec ma białą głowę z czarnym paskiem aż po kark. Pod okiem znajduje się biała plama, nad okiem - czerwona plama nieopierzona.


Bażant syjamski, kiściec syjamskiBażant syjamski, kiściec syjamski

Lophura diardi

Bażant syjamski lub inaczej kiściec syjamski to pięknie upierzony ptak z rodziny kurowatych. Głowa czerwona z czarną obwódką po bokach, czarny czub opadający na kark. Nogi czerwone.


Bażant złocistyBażant złocisty

Chrysolophus pictus

Bażant złocisty (Chrysolophus pictus) to gatunek kuraka z rodziny bażantowatych. To bardzo kolory ptak. Samiec ma złocisty czub na głowie, pomarańczowy kołnierz ozdobiony ciemniejszymi paskami.


Frankolin żółtogardłyFrankolin żółtogardły

Francolinus leucoscepus

Frankolin żółtogardły (Francolinus leucoscepus) to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych. Ma dość wyprostowaną sylwetkę, nogi silne, czarne, czarny też jest zakrzywiony w dół dziób. Upierzenie czarne z grubym, białym kreskowaniem. Gardło żółte.


Kura domowaKura domowa PL - hodowla

Gallus gallus domesticus

Kura domowa jest najliczniejszym na świecie ptakiem użytkowym. Wygląd, wielkość, upierzenie zależą od rasy, których dziś mamy około 80. Kogut bywa agresywny i broni swojego haremu. Kura wyszukuje pokarmu rozgrzebując nogami ziemię.


KuropatwaKuropatwa PL Lęgowy Średnio liczny

Perdix perdix

To niewielki ptak łowny, średnio liczny w naszym kraju, pierwotnie związany ze stepami, a dziś z terenami rolniczymi. W upierzeniu dominują brązy i odcienie szarości. Głowa na policzkach i gardle ma rudy odcień.


Kuropatwa skalnaKuropatwa skalna

Alectoris graeca

Kuropatwa skalna (Alectoris graeca) to gatunek rzadkiego ptaka górskiego z rodziny bażantowatych. Samiec posiada ostrogę. Poza tym samiec i samica maja podobne upierzenie. Jest ono z wierzchu szaroniebieskie, gardło białe z czarną, wąską otoczką.


Olśniak himalajskiOlśniak himalajski

Lophophorus impejanus

Olśniak himalajski to jeden z najpiękniej ubarwionych bażantów. Samiec ma upierzenie z metalicznym połyskiem, przeważają kolory niebieski, purpurowy i brązowozielony. Pochodzi z Himalajów.


Paw indyjskiPaw indyjski

Pavo cristatus

Przepiękny, duży, niezwykle kolorowy ptak z rodziny bażantowatych. Połowa długości samca przypada na ogon. Pióra trenu są brązowozielone z metalicznym połyskiem, na końcu z wielkimi pawimi okami, ubarwionymi na czarno, niebiesko, płowo i żółto.


Paw kongijskiPaw kongijski

Afropavo congensis

Paw kongijski to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych. Upierzenie ciała ciemne, brązowozielone, z metalicznym połyskiem. Spód czarny. Na ogonie fioletowe elementy, pierś też fioletowa. Na gardle brak piór i ma czerwony kolor.


Paw złotyPaw złoty

Pavo muticus

Paw złoty (Pavo muticus) to gatunek pawia, należący do rodziny bażantowatych. Ma piękne upierzenie. Na głowie znajduje się okazały czub. Szyja i pierś są złotozielone. Wokół oczu widać nagą, niebieską skórę. Policzki są żółtopomarańczowe.


Przepiór kalifornijskiPrzepiór kalifornijski

Callipepla californica

Przepiór kalifornijski (Callipepla californica) to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych. Samiec ma żółtawe czoło z białą pręgą ponad nim, okolice potylicy są rude. Na głowie wygięty ku przodowi i szerszy na końcu czub.


PrzepiórkaPrzepiórka PL Lęgowy Średnio liczny

Coturnix coturnix

To nasz najmniejszy ptak z rzędu grzebiących. Jest to też jedyny przedstawiciel tego rzędu ptaków, który podejmuje sezonowe wędrówki. Ma krępą sylwetkę ciała. W upierzeniu dominują brązy. Na prawie całym ciele występuje ciemne kreskowa


Przepiórka chińskaPrzepiórka chińska

Coturnix chinensis

Przepiórka chińska (Coturnix chinensis) to ptak z rodziny bażantowatych. Samica jest brązowa, niepozorna w ubarwieniu. Samiec ma jaskrawe policzki. To także ptak spotykany w hodowlach.


Przepiórka japońskaPrzepiórka japońska

Coturnix japonica

Przepiórka japońska (Coturnix japonica) to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych. Ma krępą budowę ciała. Upierzenie brunatno-brązowe z jasnymi plamami. Znana jest także forma udomowiona.


Puchoczub, kuropatwa koroniastaPuchoczub, kuropatwa koroniasta

Rollulus rouloul

Puchoczub, zwany kuropatwą koroniastą, to przedstawiciel kurowatych z tropikalnych lasów południowej części Azji. Nogi również są czerwone. Upierzenie niebieskie, metalizujące. Samiec ma charakterystyczny czub. Samica nie ma czuba, upierzenie zielone, meta


Tragopan czerwonyTragopan czerwony

Tragopan satyra

Tragopan czerwony to piękny kurak z Himalajów. Upierzenie płowe z białymi, drobnymi cętkami, szyja i głowa szkarłatna z czarnymi plamami. Jest płochliwy. Żyje samotnie lub w parach.


Tragopan modrolicyTragopan modrolicy

Tragopan temminckii

Tragopan modrolicy (Tragopan temminckii) to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych o brązowo-pomarańczowym upierzeniu, z jasnymi plamkami. Cześć z tych plamek znajduje się w ciemnych obwódkach.


Ułar tybetańskiUłar tybetański

Tetraogallus tibetanus

Ułar tybetański (Tetraogallus tibetanus) to gatunek ptaka z rodziny bażantowatych. Dziób pomarańczowy, nogi czerwone. Głowa z wierzchu oraz szyja są popielate, policzki żółtawe. Wierzch piaskowy z czarnym i białym kreskowaniem, ogon rdzawy.


Uszak brunatnyUszak brunatny

Crossoptilon mantchuricum

Uszak brunatny to endemiczny gatunek kuraka, występujący w pięciu izolowanych obszarach Chin, skrajnie zagrożony wyginięciem. Upierzenie ciemne, od połowy grzbietu białe, piękny, długi ogon, pierzasty, biało-brązowy.



Zdjęcia - galeria



Inne gatunki

  • Góropatwa berberyjska (Alectoris barbara)
  • Góropatwa azjatycka (Alectoris chukar)
  • Góropatwa chińska (Alectoris magna)
  • Góropatwa arabska (Alectoris melanocephala)
  • Góropatwa czarnogardła (Alectoris philbyi)
  • Góropatwa czerwona (Alectoris rufa)
  • Kuropatewka piaskowa (Ammoperdix griseogularis)
  • Kuropatewka pustynna (Ammoperdix heyi)
  • Przepiórka nowogwinejska (Anurophasis monorthonyx)
  • Pstropiór maskowy (Arborophila ardens)
  • Pstropiór czarnogardły (Arborophila atrogularis)
  • Pstropiór płowy (Arborophila brunneopectus)
  • Pstropiór ciemnogrzbiety (Arborophila cambodiana)
  • Pstropiór żółtonogi (Arborophila charltonii)
  • Pstropiór zielononogi (Arborophila chloropus)
  • Pstropiór tajwański (Arborophila crudigularis)
  • Pstropiór wietnamski (Arborophila davidi)
  • Pstropiór białoczelny (Arborophila gingica)
  • Pstropiór ciemnoboczny (Arborophila hyperythra)
  • Pstropiór jawajski (Arborophila javanica)
  • Pstropiór rdzawoszyi (Arborophila mandellii)
  • Pstropiór annamski (Arborophila merlini)
  • Pstropiór białouchy (Arborophila orientalis)
  • Pstropiór czerwonodzioby (Arborophila rubrirostris)
  • Pstropiór syczyański (Arborophila rufipectus)
  • Pstropiór rdzawogardły (Arborophila rufogularis)
  • Pstropiór obrożny (Arborophila torqueola)
  • Argus malajski (Argusianus argus)
  • Bambusówka górska (Bambusicola fytchii)
  • Bambusówka chińska (Bambusicola thoracica)
  • Przepiór strojny (Callipepla douglasii)
  • Przepiór czubaty (Callipepla gambelii)
  • Przepiór łuskowany (Callipepla squamata)
  • Pstropiór rdzawy (Caloperdix oculea)
  • Bażant himalajski (Catreus wallichii)
  • Przepiór zmienny (Colinus cristatus)
  • Przepiór plamisty (Colinus leucopogon)
  • Przepiór białobrewy (Colinus nigrogularis)
  • Przepiór wirginijski (Colinus virginianus)
  • Przepiórka modra (Coturnix adansonii)
  • Przepiórka indyjska (Coturnix coromandelica)
  • Przepiórka pstra (Coturnix delegorguei)
  • Przepiórka ciemna (Coturnix manipurensis)
  • Przepiórka nowozelandzka (Coturnix novaezelandiae)
  • Przepiórka rudogardła (Coturnix pectoralis)
  • Przepiórka błotna (Coturnix ypsilophora)
  • Uszak siwy (Crossoptilon auritum)
  • Uszak biały (Crossoptilon crossoptilon)
  • Przepiór perlisty (Cyrtonyx montezumae)
  • Przepiór maskowy (Cyrtonyx ocellatus)
  • Przepiór kreskowany (Dactylortyx thoracicus)
  • Przepiór śniadoszyi (Dendrortyx barbatus)
  • Przepiór białoczelny (Dendrortyx leucophrys)
  • Przepiór czarnogardły (Dendrortyx macroura)
  • Frankolin krasnodzioby (Francolinus adspersus)
  • Frankolin czerwonogardły (Francolinus afer)
  • Frankolin szaroskrzydły (Francolinus africanus)
  • Frankolin brązowouchy (Francolinus ahantensis)
  • Frankolin białogardły (Francolinus albogularis)
  • Frankolin zbrojny (Francolinus bicalcaratus)
  • Frankolin kameruński (Francolinus camerunensis)
  • Frankolin przylądkowy (Francolinus capensis)
  • Frankolin etiopski (Francolinus castaneicollis)
  • Frankolin pstry (Francolinus clappertoni)
  • Frankolin jasnogłowy (Francolinus coqui)
  • Frankolin brązowogłowy (Francolinus erckelii)
  • Frankolin rdzawolicy (Francolinus finschi)
  • Frankolin obrożny (Francolinus francolinus)
  • Frankolin rudoplamy (Francolinus griseostriatus)
  • Frankolin bagienny (Francolinus gularis)
  • Frankolin namibijski (Francolinus hartlaubi)
  • Frankolin czerwonooki (Francolinus harwoodi)
  • Frankolin nadobny (Francolinus hildebrandti)
  • Frankolin żółtodzioby (Francolinus icterorhynchus)
  • Frankolin kenijski (Francolinus jacksoni)
  • Frankolin czarnogardły (Francolinus lathami)
  • Frankolin rudoskrzydły (Francolinus levaillantii)
  • Frankolin zbroczony (Francolinus levaillantoides)
  • Frankolin plamisty (Francolinus nahani)
  • Frankolin natalski (Francolinus natalensis)
  • Frankolin ciemny (Francolinus nobilis)
  • Frankolin blady (Francolinus ochropectus)
  • Frankolin malowany (Francolinus pictus)
  • Frankolin chiński (Francolinus pintadeanus)
  • Frankolin indyjski (Francolinus pondicerianus)
  • Frankolin górski (Francolinus psilolaemus)
  • Frankolin smugowany (Francolinus rufopictus)
  • Frankolin jarzębaty (Francolinus schlegelii)
  • Frankolin czubaty (Francolinus sephaena)
  • Frankolin rdzawoboczny (Francolinus shelleyi)
  • Frankolin łuskowany (Francolinus squamatus)
  • Frankolin zebroszyi (Francolinus streptophorus)
  • Frankolin brunatny (Francolinus swainsonii)
  • Frankolin angolski (Francolinus swierstrai)
  • Kuropatwiak cejloński (Galloperdix bicalcarata)
  • Kuropatwiak siwogłowy (Galloperdix lunulata)
  • Kuropatwiak rdzawy (Galloperdix spadicea)
  • Kur cejloński (Gallus lafayetii)
  • Kur siwy (Gallus sonneratii)
  • Kur zielony (Gallus varius)
  • Pstropiór szkarłatnogłowy (Haematortyx sanguiniceps)
  • Kuropatnik (Ithaginis cruentus)
  • Śnieżnik (Lerwa lerwa)
  • Olśniak zielonosterny (Lophophorus lhuysii)
  • Olśniak białosterny (Lophophorus sclateri)
  • Kiściec modrolicy (Lophura bulweri)
  • Kiściec annamski (Lophura edwardsi)
  • Kiściec żółtosterny (Lophura erythrophthalma)
  • Kiściec ognisty (Lophura ignita)
  • Kiściec cesarski (Lophura imperialis)
  • Kiściec czarny (Lophura inornata)
  • Kiściec nepalski (Lophura leucomelanos)
  • Kiściec srebrzysty (Lophura nycthemera)
  • Kiściec tajwański (Lophura swinhoii)
  • Kuropatwa madagaskarska (Margaroperdix madagarensis)
  • Kuropatwa czarna (Melanoperdix nigra)
  • Przepiór czarnolicy (Odontophorus atrifrons)
  • Przepiór andyjski (Odontophorus balliviani)
  • Przepiór brazylijski (Odontophorus capueira)
  • Przepiór wenezuelski (Odontophorus columbianus)
  • Przepiór panamski (Odontophorus dialeucos)
  • Przepiór obrożny (Odontophorus erythrops)
  • Przepiór marmurkowy (Odontophorus gujanensis)
  • Przepiór brązowy (Odontophorus guttatus)
  • Przepiór kasztanowaty (Odontophorus hyperythrus)
  • Przepiór białogardły (Odontophorus leucolaemus)
  • Przepiór ciemnogrzbiety (Odontophorus melanonotus)
  • Przepiór czarnobrody (Odontophorus melanotis)
  • Przepiór peruwiański (Odontophorus speciosus)
  • Przepiór rdzawobrzuchy (Odontophorus stellatus)
  • Przepiór białolicy (Odontophorus strophium)
  • Przepiórecznik (Ophrysia superciliosa)
  • Przepiór ozdobny (Oreortyx pictus)
  • Przepióreczka skalna (Perdicula argoondah)
  • Przepióreczka dżunglowa (Perdicula asiatica)
  • Przepióreczka czerwonodzioba (Perdicula erythrorhyncha)
  • Przepióreczka ciemna (Perdicula manipurensis)
  • Kuropatwa wschodnia (Perdix dauurica)
  • Kuropatwa tybetańska (Perdix hodgsoniae)
  • Bażant pstry (Phasianus versicolor)
  • Przepiór prążkowany (Philortyx fasciatus)
  • Wieloszpon szary (Polyplectron bicalcaratum)
  • Wieloszpon brązowy (Polyplectron chalcurum)
  • Wieloszpon lśniący (Polyplectron emphanum)
  • Wieloszpon wietnamski (Polyplectron germaini)
  • Wieloszpon rdzawogrzbiety (Polyplectron inopinatum)
  • Wieloszpon pawi (Polyplectron malacense)
  • Wieloszpon białobrody (Polyplectron schleiermacheri)
  • Kuraczek (Ptilopachus petrosus)
  • Kuroczub (Pucrasia macrolopha)
  • Argus czubaty (Rheinardia ocellata)
  • Kuropatwa długodzioba (Rhizothera longirostris)
  • Przepiór rdzawolicy (Rhynchortyx cinctus)
  • Bażant kasztanowaty (Syrmaticus ellioti)
  • Bażant birmański (Syrmaticus humiae)
  • Bażant tajwański (Syrmaticus mikado)
  • Bażant japoński (Syrmaticus soemmerringii)
  • Ułar ałtajski (Tetraogallus altaicus)
  • Ułar kaspijski (Tetraogallus caspius)
  • Ułar kaukaski (Tetraogallus caucasicus)
  • Ułar himalajski (Tetraogallus himalayensis)
  • Górak rudogardły (Tetraophasis obscurus)
  • Górak płowogardły (Tetraophasis szechenyii)
  • Tragopan żółtolicy (Tragopan blythii)
  • Tragopan plamisty (Tragopan caboti)
  • Tragopan rudolicy (Tragopan melanocephalus)
  • Pstropiór afrykański (Xenoperdix udzungwensis)

Występowanie i środowisko

Występują na całym świecie poza Antarktydą. Zajmują różnorodne środowiska: od otwartych po lasy równikowe.

Tryb życia i zachowanie

Są szybkimi biegaczami i słabo latają. Są ociężałe.

Rozmnażanie

W okresie godów samce zwykle tokują. Gnieżdżą się na ziemi, tragopany na drzewach. Na ziemi gniazdo to zwykłe zagłębienie, czasem wysłane trawą. Liczba jaj: 2-14 o masie 4,8-112 g. Samica wysiaduje jaja przez 16-28 dni. Pisklęta są zagniazdownikami.

Pożywienie

Zjadają pokarm pochodzenia roślinnego, ale także, szczególnie okresowo, bezkręgowce. Pokarm wyszukują poprzez rozgrzebywanie palcami nóg podłoża.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki kuraków udomowiono. Mają ogromne znaczenie gospodarcze dla człowieka. To dej właśnie rodziny należy udomowiony 5000 lat temu przodek kury domowej. Krytycznie zagrożone są frankolin blady, przepiór białolicy i przepiórecznik. Osiem gatunków jest zagrożonych, 36 narażonych.

Ciekawostki

Kury pod względem liczebności przewyższają populację ludzi czterokrotnie.

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Bażant
          

Trwa okres lęgowy bażanta.

ukryj/pokaż
Kuropatwa

Okres występowania w Polsce kuropatwy.

          

Samica kuropatwy znosi jaja.

ukryj/pokaż
Przepiórka
     

Okres występowania w Polsce przepiórki zwyczajnej.

         

Okres rozrodu przepiórki zwyczajnej.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.



© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-52



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.