Logo Serwisu Media Nauka

Rozwiązywanie nierówności liniowych
z jedną niewiadomą

Poniżej prosty przykład rozwiązania nierówności pierwszego stopnia z jedną niewiadomą.

zadanie Zadanie

Rozwiązać nierówność: \frac{5}{8}-\frac{3x}{2}\leq{1}

Rozwiązanie:
\frac{5}{8}-\frac{3x}{2}\leq{1}\\{-\frac{3}{2}x\leq{1}-\frac{5}{8}}\\{-\frac{3}{2}x\leq{\frac{3}{8}}/\cdot{(-\frac{2}{3})}}\\{x\geq-\frac{3}{8}\cdot{\frac{2}{3}}}\\{x\geq-\frac{1}{4}}

Odpowiedź: x\in{\langle-\frac{1}{4};+\infty)}

Nierówności liniowe z parametrem

Teoria Nie zawsze w nierówności jawnie zapisywane są liczby. Zamiast nich stosuje się oznaczenia literowe, nazywane parametrami, a nierówność zawierająca takie oznaczenia literowe jest nazywana nierównością z parametrem. Zawsze w takim równaniu musimy wskazać niewiadomą lub ze względu na jaką zmienną należy rozwiązać daną nierówność.

Cel parametryzowania został omówiony przy okazji rozwiązywanie równań pierwszego stopnia

zadanie Zadanie

Rozwiązać nierówność ze względu na niewiadomą x.
mx-x-5\geq{0}\\{(m-1)x\geq{5}}

1) Jeżeli m=1, wówczas nierówność jest sprzeczna ( 0\cdot{x}\geq{5})
2) Jeżeli m\neq{1}\quad{i}\quad{m-1>0} wówczas:
(m-1)x\geq{5}/:(m-1)\\{x\geq{\frac{5}{m-1}}}
3) Jeżeli m\neq{1}\quad{i}\quad{m-1<0} wówczas:
(m-1)x\geq{5}/:(m-1)\\{x\leq{\frac{5}{m-1}}}

Odpowiedź: Dla m=1 nierówność nie ma rozwiązania, dla m>1 zbiorem rozwiązań jest przedział \langle{\frac{5}{m-1}};+\infty), dla m<1 zbiorem rozwiązań nierówności jest przedział (-\infty;\frac{5}{m-1}\rangle

Teoria Na podstawie tego przykładu widać, że jeżeli mnożymy obie strony nierówności przez wyrażenie, co do znaku którego nie jesteśmy pewni, trzeba prowadzić często zawiłą analizę przypadków. Jeszcze gorzej jest w przypadku, gdy mnożymy obie strony nierówności przez zmienną. Należy unikać mnożenia stron nierówności przez wyrażenia zawierające niewiadomą.

Zadania z treścią

Teoria Osobną grupę zadań stanowią zadania z treścią. Najważniejsze w procesie rozwiązywania takich zadań jest dobre oznaczenie niewiadomej i zapisanie zdania logicznego wypowiadanego w treści zadania za pomocą nierówności.

zadanie Zadanie

Paweł jest o 2 lata starszy od Piotrka. Kiedy suma wieku chłopców będzie większa od dziesięciokrotności różnicy wieku starszego chłopca i młodszego?

Niech x oznacza wiek Piotrka.
Wówczas x+2 - wiek Pawła.

Układamy nierówność: x+(x+2)>10(x+2-x) (rozpatrujemy przypadek, kiedy od wieku starszego chłopca odejmujemy wiek chłopca młodszego, w przeciwnym przypadku warunek jest zawsze spełniony)
2x+2>20
2x>18 /:2
x>9

Odpowiedź: Warunek jest spełniony, gdy Piotr ma powyżej 9 lat, a Paweł powyżej 11 lat.


© medianauka.pl, 2009-06-25, ART-248





Inne zagadnienia z tej lekcji


Zadania z rozwiązaniami

spis treści
Zbiór zadań związany
z niniejszym artykułem.


zadanie-ikonka Zadanie - nierówność liniowa
Rozwiązać nierówność:
a) \frac{1}{2}(x-1)+x\geq 5-2(x+2)
b) (x-5)^2\geq (x+4)^2
c) \frac{2x-3}{5}>\frac{1-x}{2}

zadanie-ikonka Zadanie - nierówność liniowa z parametrem
Rozwiązać nierówność: x^2+ax<(x-a)^2 ze względu na niewiadomą x.

zadanie-ikonka Zadanie - nierównośćliniowa - zadanie z treścią
W pewnej liczbie dwucyfrowej liczba jedności jest o 4 większa od liczby dziesiątek. Znaleźć tę liczbę, jeśli wiadomo, że jest większa od 40 i mniejsza od 50.

zadanie-ikonka Zadanie - nierówności - zadanie z treścią
Dziadek jest dwa razy starszy od wnuczka. Kiedy suma ich wieku przekroczy 90 lat?

zadania maturalne zadanie-ikonka Zadanie maturalne nr 12, matura 2015 (poziom podstawowy)
Ile liczb całkowitych x spełnia nierówność \frac{2}{7}< \frac{x}{14} < \frac{4}{3}?

A. 14
B. 15
C. 16
D. 17




Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.