Logo Media Nauka

Rusałkowate

Rusałkowate, południcowate (Nymphalidae) to rodzina owadów, która liczy dziś 6000 gatunków. W Polsce żyje 75 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

To niezwykle kolorowe, przeważnie duże motyle. Ubarwienie i wielkość są bardzo zróżnicowane. Mają duże oczy, słabo rozwinięte przednie nogi, długi ryjek. Gąsienice mają na swoim ciele kolce i szczeciny.

lekcje
Rozpoznawanie motyli dziennych Polski cz.1

Poznaj najpiękniejsze, najbardziej pospolite motyle dzienne Polski. Naucz się je rozpoznawać.

spis treści

Testy

Testy pozwalają zweryfikować wiedzę po każdej lekcji.

ikona Rozpoznawanie motyli dziennych Polski cz.1.

Prosty test, który sprawdzi twoją umiejętność rozpoznawania najpiękniejszych i najbardziej pospolitych motyli dziennych Polski

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Dostojka seleneDostojka selene PL

Boloria selene

Dostojka selene (Boloria selene) to dość pospolity w Polsce motyl o pomarańczowym wierzchu skrzydeł w ciemne plamki, podobny do dostojki uufrozyny. Skrzydła są z wierzchu pomarańczowe z wieloma czarnymi plamkami.


Górówka borutaGórówka boruta PL

Erebia ligea

Górówka boruta to piękny, spotykany w górach motyl dzienny o charakterystycznym wzorze skrzydeł. Bardzo podobnym gatunkiem jest E. eurylae. Odróżnia te dwa gatunki rysunek dolnej pary skrzydeł.


Górówka meduzaGórówka meduza PL

Erebia medusa

To środkowoeuropejski motyl o brązowych skrzydłach i pomarańczowej przepasce z czarno-białymi okami. Rozwój tego motyle trwa u nas zwykle dwa lata. Skrzydła z obu stron są podobne. Czasem oczka są zminimalizowane.


Mieniak strużnikMieniak strużnik PL

Apatura ilia

Mieniak strużnik (Apatura ilia) to gatunek motyla z rodziny rusałkowatych. Skrzydła samców w słońcu charakterystycznie mienią się fioletowym kolorem. Forma typowa ma ma ciemnobrunatne skrzydła z białymi plamkami.


Mieniak tęczowiecMieniak tęczowiec PL

Apatura iris

Mieniak tęczowiec (Apatura iris) to gatunek rodzimego motyla z rodziny rusałkowatych, podobnego nieco do mieniaka strużnika. Skrzydła samców mienią się w świetle słonecznym odcieniami fioletu.


Osadnik egeriaOsadnik egeria PL

Pararge aegeria

Osadnik egeria (Pararge aegeria) to motyl z rodziny rusałkowatych. Skrzydła z wierzchu są brunatne, usiane żółtawymi plamkami. Plamki u samicy są większe i jest ich więcej. Skrzydła od spodu są brunatne. Gąsienica jest zielona.


Pasyn lucyllaPasyn lucylla PL

Neptis rivularis

Pasyn lucylla (Neptis rivularis) to zagrożony u nas gatunek motyla z rodziny rusałkowatych. Skrzydła są z wierzchu ciemnobrunatne z białymi plamami. Gąsienica jest pokryta szczecinkami. Na końcu odwłoka znajdują się wyrostki.


Perłowiec malinowiec, dostojka malinowiecPerłowiec malinowiec, dostojka malinowiec PL

Argynnis paphia

Perłowiec malinowiec to duży motyl dzienny o pomarańczowym kolorze skrzydeł z charakterystycznym ułożeniem plam. Gąsienica jest brunatnoczarna z żółtym pasem na grzbiecie i plamami po bokach.


Pokłonnik osiniecPokłonnik osiniec PL

Limenitis populi

Pokłonnik osiniec, to duży motyl dzienny występujacy w Polsce. Gąsienica jest nieowłosiona, ma nieregularne kształty, niewielkie wypustki, największe w okolicach głowy i jest zielona. Poczwarka jest żółtobrunatna w czarne plamy.


Polowiec szachownicaPolowiec szachownica PL

Melanargia galathea

Polowiec szachownica (szachownica galatea) to motyl dzienny, którego skrzydła mają wzór w kratkę. Jasne pola na skrzydłach mają biały lub nieco żółty kolor. Gąsienica jest zielona, nieowłosiona, z ciemnym, cienkim paskiem po bokach.


Rusałka admirałRusałka admirał PL

Vanessa atalanta

Rusałka admirał to migrujący motyl, zamieszkujący Europę, Afrykę i Ameryke Północną. Ma ciemne ciało i skrzydła z pomarańczową przepaską i białymi plamami. Spód drugiej pary skrzydeł ma czerwonawą przepaskę i niebieskie oraz białe plamy.


Rusałka ceikRusałka ceik PL

Polygonia c-album

Rusałka ceik to duży motyl dzienny o postrzępionym kształcie skrzydeł. Na spodzie skrzydeł znajduje się biała plama w kształcie litery C. Plama ta bywa zmienna, czasem nawet zanika u niektórych form.


Rusałka osetnikRusałka osetnik PL

Vanessa cardui

Rusałka osetnik to pospolity w Polsce motyl o jasno-pomarańczowej barwie skrzydeł, nakrapianych czarnymi oraz białymi plamami. Larwa jest cała zielona z charakterystycznymi kolczastymi wypustkami.


Rusałka pawikRusałka pawik PL

Inachis io

Rusałka pawik to pospolity w Polsce motyl dzienny o charakterystycznym wzorze skrzydeł, przypominającym pawie oka. Gąsienice są czarne, pokryte drobnymi punkcikami. Mają kolczaste wypustki.


Rusałka pokrzywnikRusałka pokrzywnik PL

Aglais urticae

Rusałka pokrzywnik to pospolity w Polsce motyl dzienny o intensywnie ubarwionych skrzydłach. Gąsienice są smukłe, żółto-zielone i ciemne pasy wzdłuż boków ciała.


Rusałka żałobnikRusałka żałobnik PL

Nymphalis antiopa

Rusałka żałobnik to pospolity lokalnie motyl dzienny o ciemnym ubarwieniu skrzydeł z jasnymi brzegami skrzydeł. Przed zimowaniem jasna obwódka jest żółta, wiosną staje się biała. Gąsienica ma ciemną barwę z czerwonawymi plamkami po bokach.


Skalnik bryzeidaSkalnik bryzeida PL

Chazara briseis

Skalnik bryzeida to piękny i pospolity motyl dzienny o brązowych skrzydłach z jasnymi plamami. To motyl o bardzo dużej zmienności. Zmienia się głównie biała przepaska na skrzydłach. Gąsienica jest nieowłosiona, żółtoszara w podłużne prążki.


Skalnik driadaSkalnik driada PL

Minois dryas

Skalnik driada to motyl dzienny o dużych, brązowych skrzydłach z niebieskimi plamkami z czarną obwódką. Gąsienica jest nieowłosiona, żółtoszara i prążkowana. Poczwarka jest brunatna.


Nazwa rodziny
Rusałkowate (Nymphalidae)
Występowanie
Cały świat.Rusałkowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
6000
Liczba gatunków w Polsce
75
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Motyle (Lepidoptera)
Rodzina: Rusałkowate (Nymphalidae)
Długość ciała
Rozpiętość skrzydeł wynosi do 15 cm.

Inne gatunki

  • Przestrojnik trawnik (Aphantopus hyperantus)
  • Dostojka latonia (Lycaena dispar)
  • Przestrojnik jurtina (Maniola jurtina)
  • Przeplatka atalia (Melitaea athalia)
  • Rusałka wierzbowiec (Nymphalis polychloros)

Występowanie i środowisko

Większość motyli z tej rodziny jest pospolita w Polsce. Preferują nasłonecznione miejsca. Można je spotkać na łąkach, torfowiskach, wrzosowiskach, w lasach, polach, terenach zaludnionych.

Tryb życia i zachowanie

Lot jest powolny i niski. chętnie siadają na kwiatach. Niektóre odbywają dalekie wędrówki. Dorosłe rusałki zimują w dziuplach drzew, jaskiniach, w opuszczonych budynkach. Rusałka admirał i osetnik odlatują na zimę na południe Europy.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

W rozwoju występuje przeobrażenie zupełne. Poczwarki zwisają głową w dół lub leżą na ziemi.

Pożywienie

Gąsienice odżywiają się liśćmi drzew i krzewów oraz roślin łąkowych. Rusałki pożywiają się nektarem kwiatowym. Pożywiają się także sokiem drzew liściastych, jesienią fermentującymi owocami, czasem odchodami zwierząt. Sole mineralne pobierają z wilgotnej ziemi. Czasem są zainteresowane ludzkim potem.

Ochrona i zagrożenia

Najrzadziej występujące gatunki w naszym kraju to przeplatka aurinia, skalnik driada, mszarnik jutta.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2014-01-05, RODZ-12


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
rusałka pokrzywnik
    

Okres obserwacji motyla rusałki pokrzywnika.

        

Okres występowania gąsienicy rusałki pokrzywnika.

        

Okres zimowania motyla rusałki pokrzywnika.

ukryj/pokaż
rusałka osetnik
      

Okres lotu rusałki osetnika - dwa pokolenia.

        

W tym okresie można obserwować gąsienice rusałki osetnika.

ukryj/pokaż
rusałka żałobnik
      

Okresy lotu rusałki żałobnika.

          

Rusałkę żałobnika można spotkać w postaci gąsienicy.

       

Okres zimowania motyla rusałki żałobnika.

ukryj/pokaż
polowiec szachownica
         

Okres lotu polowca szachownicy.

ukryj/pokaż
skalnik bryzeida
        

Możliwa obserwacja motyla skalnika bryzeidy.

 

Skalnik bryzeida żyje pod postacią gąsienicy.

ukryj/pokaż
skalnik driada
         

Możliwa obserwacja motyla skalnika driady. We wrześniu obserwacje występują rzadko.

  

Możliwa obserwacja gąsienicy skalnika driady.

ukryj/pokaż
rusałka pawik
      

Okres obserwacji motyla rusałki pawika.

       

Okres występowania gąsienic rusałki pawika.

       

Okres zimowania motyla rusałki pawika.

ukryj/pokaż
dostojka malinowiec
        

Okres lotu dostojki (perłowca) malinowca.

ukryj/pokaż
pokłonnik osinowiec
         

Okres lotu pokłonnika osinowca. W sierpniu obserwacje rzadsze.

ukryj/pokaż
górówka boruta
         

Okres lotu górówki boruty.

ukryj/pokaż
rusałka admirał
          

Pojawiają się dorosłe osobniki rusałki admirała, ale te, które u nas zimowały.

       

Okres lotu osobniki rusałki admirała (dotyczy pokolenia z motyli migrujących)

ukryj/pokaż
dostojka selene
       

Okresy lotu dostojki selene.

ukryj/pokaż
górówka meduza
         

Okres lotu górówki meduzy.

ukryj/pokaż
mieniak strużnik
        

Okres lotu mieniaka strużnika.

ukryj/pokaż
mieniak tęczowiec
         

Okres lotu mieniaka tęczowca.

ukryj/pokaż
osadnik egeria
         

Okres lotu osadnika egerii.

ukryj/pokaż
pasyn lucylla
         

Okres lotu gatunku motyla: pasyn lucylla.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.