Logo Media Nauka

Alki

Alki (Alcidae) to rodzina ptaków z rzędu siewkowatych. Rodzina ta liczy dziś 23 gatunki w 12 rodzajach. W Polsce występuje 6 gatunków z tej rodziny ptaków. Alki uważa się za północne odpowiedniki pingwinów.

Wygląd

Ptaki te mają dużą głowę i mocny, krótki, cienki lub szeroki dziób. Dziób bywa pokryty skomplikowanym rysunkiem. Ubarwienie na ogół czarno-białe, ciemne z wierzchu i jasne od strony brzusznej. Czerwone lub żółte bywają dzioby i nogi. Trzy palce nóg są spięte błonami pławnymi. W okresie godów na głowie pojawiają się różne struktury takie jak pęczki piór, czuby, wyrostki rogowe. Skrzydła są bardzo krótkie i wąskie. Tułów jest wydłużony, postawa wyprostowana, dzięki krótkim i przesuniętym do tyłu nogom. Niektóre gatunki leżą na lądzie na brzuchu. Samiec i samica wyglądają podobnie. Samce mają na ogół większe dzioby.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


AlkaAlka PL

Alca torda

To najczęściej spotykana alka w naszym kraju. Można ją poznać po białej kresce przebiegającej poprzecznie przez dziób. Przez skrzydła również biegnie biały pas. Poza okresem lęgowym alka ma białe policzki i gardło.


Maskonur zwyczajny, maskonurMaskonur zwyczajny, maskonur PL

Fratercula arctica

To pięknie ubarwiony przedstawiciel alk, który wyjątkowo zalatuje do Polski. Ma charakterystyczny, szeroki, bocznie spłaszczony dziób. Nogi są jasnopomarańczowe. Nad i pod okiem są małe niebieskie płytki.


Nurzyk podbielały, nurzyk zwyczajnyNurzyk podbielały, nurzyk zwyczajny PL

Uria aalge

Nurzyk podbielały, nurzyk zwyczajny (Uria aalge) to gatunek ptaka zaliczany do rodziny alk. Na złożonych skrzydłach widoczne są cienkie białe paski. Dziób jest długi i ostro zakończony. Czasem wokół oczu występuje biała otoka.


Nazwa rodziny
Alki (Alcidae)
Występowanie
Pacyfik, Atlantyk, Arktyka.Alki - mapa występowania na świecie
Liczba gatunków na świecie
24
Liczba gatunków w Polsce
6
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Siewkowate, siewkowe (Charadriiformes)
Rodzina: Alki (Alcidae)
Długość ciała
Długość: 16-43 cm.
Masa ciała: 85-1100 g.
Największy gatunek
Najmniejszy gatunek
Nurniczek malutki (Aethia pusilla)

Inne gatunki

  • Nurniczek czubaty (Aethia cristatella)
  • Nurniczek malutki (Aethia pusilla)
  • Nurniczek wąsaty (Aethia pygmaea)
  • Alczyk (Alle alle)
  • Morzyk krótkodzioby (Brachyramphus brevirostris)
  • Morzyk marmurkowy (Brachyramphus marmoratus)
  • Morzyk kamczacki (Brachyramphus perdix)
  • Nurnik ochocki (Cepphus carbo)
  • Nurnik aleucki (Cepphus columba)
  • Nurnik zwyczajny (Cepphus grylle)
  • Nurek (Cerorhinca monocerata)
  • Nurniczek krasnodzioby (Cyclorhynchus psittacula)
  • Maskonur złotoczuby (Fratercula cirrhata)
  • Maskonur pacyficzny (Fratercula corniculata)
  • Alka olbrzymia (Pinguinis impennis †)
  • Nurniczek ciemny (Ptychorampus aleuticus)
  • Morzyk sędziwy (Synthliboramphus antiquus)
  • Morzyk kalifornijski (Synthliboramphus craveri)
  • Morzyk piskliwy (Synthliboramphus hypoleucus)
  • Morzyk japoński (Synthliboramphus wumizusume)
  • Nurzyk polarny (Uria lomvia)

Występowanie i środowisko

Zamieszkują północną część Pacyfiku i Atlantyk, Arktykę i wybrzeża wspomnianych oceanów. Podczas lęgów można je spotkać na wybrzeżach i wyspach oceanicznych, poza lęgami zasiedlają wody przybrzeżne i szelfowe. To najliczniejsze morskie ptaki. Populacje niektórych gatunków liczą miliony osobników.

Tryb życia i zachowanie

Ptaki te nurkują za pożywieniem. To doskonali nurkowie. Mogą nurkować na głębokość nawet 200 m! Pod wodą używają do pływania skrzydeł i nóg do sterowania. Na lądzie są niezdarne. Sa jednak dobrymi lotnikami, choć są mało zwrotne. Alki pierzą się co pewien czas, tracąc wszystkie lotki. Nie mogą przez około miesiąc w ogóle latać.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Gnieżdżą się kolonijnie zwykle na półkach skalnych lub rozpadlinach i norach. Morzyk marmurkowy gniazduje na drzewach. Samica składa zazwyczaj 1-2 jaja. Wysiadywaniem i opieką nad pisklętami zajmuje się samica i samiec. Okres wysiadywania wynosi od 29 do 46 dni. Młode są gniazdownikami, zagniazdownikami albo półgniazdownikami i przebywają w gnieździe w zależności od gatunku od 2 do 50 dni.

Pożywienie

Zjadają ryby i bezkręgowce morskie. Zdobycz połykają pod wodą.

Ochrona i zagrożenia

Zagrożony wymarciem jest nurzyk marmurkowy. Trzy inne nurzyki są narażone na wymarcie. Alka olbrzymia, jedyny gatunek nielotny w tej rodzinie, jest gatunkiem wymarłym. Ludzie od stuleci polowali na alki i wybierali jaja tych ptaków w celach konsumpcyjnych. Alki są też szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenie ropą, gdyż zabrudzone ropą upierzenie traci swe izolacyjne właściwości, a ptaki, czyszcząc pióra, zatruwają się.

Ciekawostki

W powietrzu alki sterują nogami.

Alki mogą nurkować na głębokość nawet 210 m!

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2015-03-17, RODZ-282


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
alka

Okres występowania w Polsce alki. Najczęściej można ją spotkać w marcu.

          

Okres najczęstszego występowania w Polsce alki.

          

Okres składania jaj przez samicę alki.

ukryj/pokaż
nurzyk podbielały
   

Okres występowania na Bałtyku nurzyka podbielałego.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.