Alki

Alki (Alcidae) to rodzina ptaków z rzędu siewkowatych. Rodzina ta liczy dziś 23 gatunki w 12 rodzajach. W Polsce występuje 6 gatunków z tej rodziny ptaków. Alki uważa się za północne odpowiedniki pingwinów.

Wygląd

Ptaki te mają dużą głowę i mocny, krótki, cienki lub szeroki dziób. Dziób bywa pokryty skomplikowanym rysunkiem. Ubarwienie na ogół czarno-białe, ciemne z wierzchu i jasne od strony brzusznej. Czerwone lub żółte bywają dzioby i nogi. Trzy palce nóg są spięte błonami pławnymi. W okresie godów na głowie pojawiają się różne struktury takie jak pęczki piór, czuby, wyrostki rogowe. Skrzydła są bardzo krótkie i wąskie. Tułów jest wydłużony, postawa wyprostowana, dzięki krótkim i przesuniętym do tyłu nogom. Niektóre gatunki leżą na lądzie na brzuchu. Samiec i samica wyglądają podobnie. Samce mają na ogół większe dzioby.

FILTRY
Ukryj obce gatunki
Ukryj polskie gatunki

Sortuj według:

Status w Polsce:

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


AlkaAlka PL Przelotny / przylatujący

Alca torda

To najczęściej spotykana alka w naszym kraju. Można ją poznać po białej kresce przebiegającej poprzecznie przez dziób. Przez skrzydła również biegnie biały pas. Poza okresem lęgowym alka ma białe policzki i gardło.


Alka olbrzymiaAlka olbrzymia

Pinguinus impennis †

Alka olbrzymia (Pinguinus impennis †) to wymarły gatunek alki, największy przedstawiciel tej rodziny. Powodem wymarcia były intensywne polowania marynarzy w XVII i XVIII wieku. Ostatnie ptaki wyginęły w 1844 roku.


Maskonur zwyczajny, maskonurMaskonur zwyczajny, maskonur PL Zalatujący

Fratercula arctica

To pięknie ubarwiony przedstawiciel alk, który wyjątkowo zalatuje do Polski. Ma charakterystyczny, szeroki, bocznie spłaszczony dziób. Nogi są jasnopomarańczowe. Nad i pod okiem są małe niebieskie płytki.


NurekNurek

Cerorhinca monocerata

Nurek (Cerorhinca monocerata) to ptak morski z rodziny alk. Jako jeden z nielicznych gatunków z tej rodziny przez cały rok ma niemal identyczną szatę. Upierzenie brązowe, ciemne, spód jest biały.


Nurzyk podbielały, nurzyk zwyczajnyNurzyk podbielały, nurzyk zwyczajny PL Przelotny / przylatujący

Uria aalge

Nurzyk podbielały, nurzyk zwyczajny (Uria aalge) to gatunek ptaka zaliczany do rodziny alk. Na złożonych skrzydłach widoczne są cienkie białe paski. Dziób jest długi i ostro zakończony. Czasem wokół oczu występuje biała otoka.





Inne gatunki

  • Nurniczek czubaty (Aethia cristatella)
  • Nurniczek malutki (Aethia pusilla)
  • Nurniczek wąsaty (Aethia pygmaea)
  • Alczyk (Alle alle)
  • Morzyk krótkodzioby (Brachyramphus brevirostris)
  • Morzyk marmurkowy (Brachyramphus marmoratus)
  • Morzyk kamczacki (Brachyramphus perdix)
  • Nurnik ochocki (Cepphus carbo)
  • Nurnik aleucki (Cepphus columba)
  • Nurnik zwyczajny (Cepphus grylle)
  • Nurniczek krasnodzioby (Cyclorhynchus psittacula)
  • Maskonur złotoczuby (Fratercula cirrhata)
  • Maskonur pacyficzny (Fratercula corniculata)
  • Nurniczek ciemny (Ptychorampus aleuticus)
  • Morzyk sędziwy (Synthliboramphus antiquus)
  • Morzyk kalifornijski (Synthliboramphus craveri)
  • Morzyk piskliwy (Synthliboramphus hypoleucus)
  • Morzyk japoński (Synthliboramphus wumizusume)
  • Nurzyk polarny (Uria lomvia)

Występowanie i środowisko

Zamieszkują północną część Pacyfiku i Atlantyk, Arktykę i wybrzeża wspomnianych oceanów. Podczas lęgów można je spotkać na wybrzeżach i wyspach oceanicznych, poza lęgami zasiedlają wody przybrzeżne i szelfowe. To najliczniejsze morskie ptaki. Populacje niektórych gatunków liczą miliony osobników.

Tryb życia i zachowanie

Ptaki te nurkują za pożywieniem. To doskonali nurkowie. Mogą nurkować na głębokość nawet 200 m! Pod wodą używają do pływania skrzydeł i nóg do sterowania. Na lądzie są niezdarne. Sa jednak dobrymi lotnikami, choć są mało zwrotne. Alki pierzą się co pewien czas, tracąc wszystkie lotki. Nie mogą przez około miesiąc w ogóle latać.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Gnieżdżą się kolonijnie zwykle na półkach skalnych lub rozpadlinach i norach. Morzyk marmurkowy gniazduje na drzewach. Samica składa zazwyczaj 1-2 jaja. Wysiadywaniem i opieką nad pisklętami zajmuje się samica i samiec. Okres wysiadywania wynosi od 29 do 46 dni. Młode są gniazdownikami, zagniazdownikami albo półgniazdownikami i przebywają w gnieździe w zależności od gatunku od 2 do 50 dni.

Pożywienie

Zjadają ryby i bezkręgowce morskie. Zdobycz połykają pod wodą.

Ochrona i zagrożenia

Zagrożony wymarciem jest nurzyk marmurkowy. Trzy inne nurzyki są narażone na wymarcie. Alka olbrzymia, jedyny gatunek nielotny w tej rodzinie, jest gatunkiem wymarłym. Ludzie od stuleci polowali na alki i wybierali jaja tych ptaków w celach konsumpcyjnych. Alki są też szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenie ropą, gdyż zabrudzone ropą upierzenie traci swe izolacyjne właściwości, a ptaki, czyszcząc pióra, zatruwają się.

Ciekawostki

W powietrzu alki sterują nogami.

Alki mogą nurkować na głębokość nawet 210 m!

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2015-03-17, RODZ-282


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
alka

Okres występowania w Polsce alki. Najczęściej można ją spotkać w marcu.

          

Okres najczęstszego występowania w Polsce alki.

          

Okres składania jaj przez samicę alki.

ukryj/pokaż
nurzyk podbielały
   

Okres występowania na Bałtyku nurzyka podbielałego.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.