Logo Media Nauka

Pliszkowate

Pliszkowate (Motacillidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowych. Rodzina ta liczy dziś 5 rodzajów i 65-70 gatunków. W Polsce gniazduje 8 gatunków z tej rodziny ptaków. To małe ptaki, do których zaliczamy między innymi świergotki i pliszki.

Wygląd

Pliszkowate to niewielkie, smukłe ptaki o szarym, biało-czarnym, szaro-żółtym upierzeniu. U pliszkowatych występuje dymorfizm płciowy i sezonowy. Świergotki są zwykle szare z wierzchu i jasne od spodu. Dymorfizm płciowy nie występuje. Szponniki są brązowe na grzbiecie, a spód jest żółtawy lub czerwonawy, na piersi często ciemna opaska.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Pliszka cytrynowaPliszka cytrynowa PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny

Motacilla citreola

Pliszka cytrynowa (Motacilla citreola) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych. W szacie godowej samiec ma intensywnie żółtą głowę i spód. Białe jest podogonie. Na karku znajduje się czarny pas.


Pliszka górskaPliszka górska PL Lęgowy Nieliczny

Motacilla cinerea

Pliszka górska to rzadki u nas ptak. Ma najdłuższy ogon ze wszystkich pliszek. Preferuje cieki wodne o szybkim nurcie. Nad okiem biegnie biała brew, a od dzioba ciągnie się biały wąs.


Pliszka siwaPliszka siwa PL Lęgowy Średnio liczny

Motacilla alba

Pliszka siwa to dość pospolity w Polsce niewielki, długonogi, delikatny ptak śpiewający. Bardzo szybko i charakterystycznie biega. Widujemy ją często umykającą przed samochodami na ulicach.


Pliszka żałobnaPliszka żałobna

Motacilla maderaspatensis

Pliszka żałobna (Motacilla maderaspatensis) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych. Upierzenie czarno-białe. Wierzch czarny, czarne jest też gardło, szyja i pierś. Spód i część skrzydła białe. Nad okiem biegnie gruby, biały pas.


Pliszka żółtaPliszka żółta PL Lęgowy Liczny

Motacilla flava

Pliszka żółta to piękny ptak średnio liczny w Polsce, o żółtym upierzeniu u samca. Szczególnie jaskrawe barwy samiec pliszki żółtej prezentuje na wiosnę. Jest mniejsza od wróbla. Ciało smukłe, ogon długi.


SiwerniakSiwerniak PL Lęgowy sporadycznie Przelotny / przylatujący Bardzo nieliczny

Anthus spinoletta

Siwerniak to rzadki u nas ptak z rodziny pliszkowatych, występujący wyłącznie w wysokich partiach gór. Tylko w okresie zimy pojawia się niżej. W szacie godowej ptak ten ma szarą głowę, jasną brew nad okiem.


Świergotek drzewnyŚwiergotek drzewny PL Lęgowy Liczny

Anthus trivialis

Świergotek drzewny (Anthus trivialis) to ptak z rodziny pliszkowatych, podobny do świergotka łąkowego. To nasz najbardziej liczny świergotek i jedyny żyjący w lesie.


Świergotek łąkowyŚwiergotek łąkowy PL Lęgowy Średnio liczny

Anthus pratensis

Świergotek łąkowy (Anthus pratensis) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych wielkości wróbla. Ubarwienie niepozorne, maskujące, brunatno-szare, z kreskowaniem. Nad okiem biegnie biała brew.


Świergotek nadmorskiŚwiergotek nadmorski PL Przelotny / przylatujący

Anthus petrosus

Świergotek nadmorski (Antabus petrosus) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych. Upierzenie z wierzchu brązowo-szare z delikatnym kreskowaniem, brązowo-żółtawe od spodu. Wokół oczu żółta, cienka obrączka. Nogi są ciemnobrązowe.


Świergotek polnyŚwiergotek polny PL Lęgowy Nieliczny  ! 

Anthus campestris

Świergotek polny to największy z krajowych świergotków. Porusza długim ogonem zupełnie tak samo jak pliszka. Nad okiem biegnie jasna brew. Pokrywy skrzydłowe są ciemne z jasnymi brzegami.


Świergotek rdzawogardłyŚwiergotek rdzawogardły PL Przelotny / przylatujący

Anthus cervinus

Świergotek rdzawogardły to przedstawiciel rodziny pliszkowatych. Najbardziej chyba charakterystyczna jest ceglasta pierś, podbródek, gardło i brew. W szacie godowej samców barwa ta staje się intensywna.


Świergotek szponiastyŚwiergotek szponiasty PL Zalatujący

Anthus richardi

Świergotek szponiasty (Anthus richardi) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych. Upierzenie szarobrązowe z wierzchu, białawe od spodu. Na piersi widoczne kreskowanie. Nogi dość długie.


Świergotek tajgowyŚwiergotek tajgowy PL Zalatujący

Anthus hodgsoni

Świergotek tajgowy (Anthus hodgsoni) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych, podobny do świergotka drzewnego, od którego różni go zielonkawy odcień upierzenia z wierzchu i wyraźniejsze kreskowanie od spodu.


Świergotek tundrowyŚwiergotek tundrowy PL Zalatujący wyjątkowo

Anthus gustavi

Świergotek tundrowy (Anthus gustavi) to gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych. Upierzenie brunatno-szare z kreskowaniem. Na białawym spodzie wyraźne kreskowanie (pierś i boki).



Zdjęcia - galeria



Inne gatunki

  • Świergotek antarktyczny (Anthus antarcticus)
  • Świergotek kanaryjski (Anthus berthelotii)
  • Świergotek andyjski (Anthus bogotensis)
  • Świergotek krótkoogonowy (Anthus brachyurus)
  • Świergotek zaroślowy (Anthus caffer)
  • Świergotek kameruński (Anthus cameroonensis)
  • Świergotek paragwajski (Anthus chacoensis)
  • Świergotek cynamonowy (Anthus cinnamomeus)
  • Świergotek patagoński (Anthus correndera)
  • Świergotek natalski (Anthus crenatus)
  • Świergotek krótkodzioby (Anthus furcatus)
  • Świergotek stepowy (Anthus godlewskii)
  • Świergotek górski (Anthus gutturalis)
  • Świergotek trawny (Anthus hellmayri)
  • Świergotek skalny (Anthus hoeschi)
  • Świergotek ciemny (Anthus latistriatus)
  • Świergotek gładki (Anthus leucophrys)
  • Świergotek kreskowany (Anthus lineiventris)
  • Świergotek długosterny (Anthus longicaudatus)
  • Świergotek żółtawy (Anthus lutescens)
  • Świergotek brzegowy (Anthus melindae)
  • Świergotek ochrowy (Anthus nattereri)
  • Świergotek samotny (Anthus nilghiriensis)
  • Świergotek nowozelandzki (Anthus novaeseelandiae)
  • Świergotek brązowy (Anthus nyassae)
  • Świergotek długonogi (Anthus pallidiventris)
  • Świergotek różowy (Anthus roseatus)
  • Świergotek bagienny (Anthus rubescens)
  • Świergotek rdzawy (Anthus rufulus)
  • Świergotek długodzioby (Anthus similis)
  • Świergotek białogardły (Anthus sokokensis)
  • Świergotek preriowy (Anthus spragueii)
  • Świergotek himalajski (Anthus sylvanus)
  • Świergotek płowy (Anthus vaalensis)
  • Pliszka leśna (Dendronanthus indicus)
  • Świergotek żółty (Hemimacronyx chloris)
  • Świergotek kenijski (Hemimacronyx sharpei)
  • Szponnik różowogardły (Macronyx ameliae)
  • Szponnik złotogardły (Macronyx aurantiigula)
  • Szponnik rudobrewy (Macronyx capensis)
  • Szponnik żółtogardły (Macronyx croceus)
  • Szponnik górski (Macronyx flavicollis)
  • Szponnik żółtobrewy (Macronyx fuelleborni)
  • Szponnik cynamonowy (Macronyx grimwoodi)
  • Pliszka srokata (Motacilla aguimp)
  • Pliszka obrożna (Motacilla capensis)
  • Pliszka jasna (Motacilla clara)
  • Pliszka malgaska (Motacilla flaviventris)
  • Pliszka duża (Motacilla grandis)
  • Pliszka czarnogrzbieta (Motacilla lugens)
  • Świergotnik (Tmetothylacus tenellus)

Występowanie i środowisko

Są kosmopolityczne. Zamieszkują tundrę, stepy, prerie, różne inne tereny otwarte z zadrzewieniami.

Tryb życia i zachowanie

Przejawiają agresywne zachowania terytorialne. Wiele gatunków to ptaki wędrowne.

Rozmnażanie

Loty godowe są bardzo widowiskowe. Gniazda zakładają zwykle na ziemi, czasem w szczelinach, jamach, otworach w budynkach. Jest to budowla w kształcie czarki zbudowana z suchych liści, traw, włosia i piór. Gniazdo zwykle buduje samica. Liczba jaj: 2-7. Pisklęta są gniazdownikami. U pliszek wysiadywaniem zajmuje się samiec i samica, u świergotków tylko samica. Czas wysiadywania to 11-16 dni. Pisklęta karmi samiec i samica. Pisklęta pozostają w gnieździe przez 11-17 dni.

Pożywienie

Odżywiają się głównie stawonogami, w tym pasikonikami, zjadają też ślimaki, skąposzczety. Nasiona zjadają rzadko.

Ochrona i zagrożenia

Dwa gatunki są zagrożone, trzy kolejne gatunki uważa się za narażone na wyginięcie.

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Pliszka cytrynowa
         

Okres lęgowy pliszki cytrynowej.

      

Możliwość obserwacji w Polsce pliszki cytrynowej.

ukryj/pokaż
Pliszka górska
    

Okres występowania w Polsce pliszki górskiej.

ukryj/pokaż
Pliszka siwa
           

Pliszka siwa przylatuje do Polski.

          

Trwa pierwszy okres lęgowy pliszki siwej

          

Trwa drugi okres lęgowy pliszki siwej

         

Pliszka siwa odlatuje na zimowiska.

ukryj/pokaż
Pliszka żółta
         

Pliszka żółta pojawia się w naszym kraju.

          

Trwa okres lęgowy pliszki żółtej.

          

Pliszka żółta odlatuje z Polski na zimowiska.

ukryj/pokaż
Siwerniak

Okres występowania w Polsce siwerniaka.

         

Samica siwerniaka może w tym czasie składać jaja.

ukryj/pokaż
Świergotek drzewny
          

Okres lęgowy świergotka drzewnego.

     

Możliwość obserwacji w Polsce świergotka drzewnego.

ukryj/pokaż
Świergotek łąkowy
          

Przylot do Polski świergotka łąkowego.

        

Okres lęgów u świergotka łąkowego.

         

Okres odlotu świergotka łąkowego.

ukryj/pokaż
Świergotek polny
     

W Polsce występuje świergotek polny.

         

Samica świergotka polnego składa jaja. W zniesieniu 3-5 jaj, wyjątkowo 6.

ukryj/pokaż
Świergotek rdzawogardły
      

Przeloty przez Polskę świergotka rdzawogardłego.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-23



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.