Logo Serwisu Media Nauka

Sokołowate (Falconidae)

Sokołowate (Falconidae) to rodzina ptaków z rzędu drapieżnych. Rodzina ta liczy dziś 63 gatunki w 10 rodzinach, podzielone na dwie podrodziny, z czego w Polsce występuje 8 gatunków. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest w Ameryce Południowej.

Gatunki sokołowatych można podzielić na dwie charakterystyczne grupy ptaków: karakary (do których zaliczamy także trębacze) i sokoły (zaliczamy do nich także sokoliki, pustułki, rarogi i kobczyki).

Wygląd

Sokołowate mają charakterystyczny dziób - krótki i silnie zagięty z ostrym wyrostkiem na krajcach, zwanym "zębem". Mają ostro zakończone skrzydła, dzięki czemu bardzo szybko latają (nawet 180 km/h). Samice są dużo większe od samców. Upierzenie szare, brązowe, czarno-białe, spód ciała zwykle jasny, często z prążkami lub innym deseniem.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


DrzemlikDrzemlik (Falco columbarius) ikona-polska

Drzemlik (Falco columbarius) to gatunek drapieżnego ptaka z rodziny sokołowatych. To najmniejszy z sokołów Europy.


Karakara czarnobrzuchaKarakara czarnobrzucha (Caracara plancus)

Karakara czarnobrzucha to ptak narodowy Meksyku.


Kobczyk (zwyczajny)Kobczyk (zwyczajny) (Falco vespertinus) ikona-polska

Kobczyk, kobczyk zwyczajny (Falco vespertinus) to gatunek drapieżnego ptaka z rodziny sokołowatych, niewiele mniejszy od pustułki, podobny do kobuza.


KobuzKobuz (Falco subbuteo) ikona-polska

To jeden z najzwinniejszych lotników wśród sokołów. Potrafi upolować jerzyka.


PustułkaPustułka (Falco tinnunculus) ikona-polska

To najliczniej występujący sokół w naszym kraju.


RarógRaróg (Falco cherrug) ikona-polska

To jeden z najrzadziej występujących sokołowatych w Polsce. Stwierdzono tylko jeden przypadek lęgów i zaledwie kilkadziesiąt obserwacji pojedynczych osobników podczas przelotów.


Sokół wędrownySokół wędrowny (Falco peregrinus) ikona-polska

Sokół wędrowny to piękny ptak drapieżny, dziś bardzo rzadko występujący w naszym kraju.


Nazwa rodziny
Sokołowate (Falconidae)
Występowanie
Cały świat za wyjątkiem Antarktydy.
Liczba gatunków na świecie
63
Liczba gatunków w Polsce
8
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Drapieżne (Falconiformes)
Rodzina: Sokołowate (Falconidae)
Długość ciała
Długość: 14-65 cm.
Masa ciała: 28 g - 2,1 kg.
Głos
Skrzeczenie, gdakanie, skowyty.
Najmniejszy gatunek
Sokolik rdzawobrzuchy (Microhierax fringillarius)

Inne gatunki

  • Karakara białobrzucha (Daptrius americanus)
  • Karakara czarna (Daptrius ater)
  • Pustułka rdzawa (Falco alopex)
  • Kobczyk amurski (Falco amurensis)
  • Pustułka seszelska (Falco araea)
  • Pustułka ciemna (Falco ardosiaceus)
  • Sokół brunatny (Falco berigora)
  • Raróg górski (Falco biarmicus)
  • Pustułka australijska (Falco cenchroides)
  • Kobczyk rudogłowy (Falco chicquera)
  • Sokół śniady (Falco concolor)
  • Sokół afrykański (Falco cuvierii)
  • Sokół rudogardły (Falco deiroleucus)
  • Pustułka białorzytna (Falco dicksonii)
  • Sokół skalny (Falco eleonorae)
  • Sokół maskowy (Falco fasciinucha)
  • Sokół rdzawobrewy (Falco femoralis)
  • Sokół siwy (Falco hypoleucus)
  • Sokół indyjski (Falco jugger)
  • Sokół australijski (Falco longipennis)
  • Sokół preriowy (Falco mexicanus)
  • Pustułka plamista (Falco moluccensis)
  • Pustułeczka (Falco naumanni)
  • Pustułka malgaska (Falco newtoni)
  • Sokół nowozelandzki (Falco novaeseelandiae)
  • Sokół berberyjski (Falco pelegrinoides)
  • Pustułka maskareńska (Falco punctatus)
  • Sokół białogardły (Falco rufigularis)
  • Pustułka stepowa (Falco rupicoloides)
  • Białozór (Falco rusticolus)
  • Sokół rdzawobrzuchy (Falco severus)
  • Pustułka amerykańska (Falco sparverius)
  • Sokół czarny (Falco subniger)
  • Pustułka prążkowana (Falco zoniventris)
  • Trębacz chichotliwy (Herpetotheres cachinnans)
  • Trębacz obrożny (Micrastur buckleyi)
  • Trębacz popielaty (Micrastur gilvicollis)
  • Trębacz białobrzuchy (Micrastur mirandollei)
  • Trębacz szarogłowy (Micrastur plumbeus)
  • Trębacz prążkowany (Micrastur ruficollis)
  • Trębacz zmienny (Micrastur semitorquatus)
  • Sokolik rudogardły (Microhierax caerulescens)
  • Sokolik białobrzuchy (Microhierax erythrogenys)
  • Sokolik rdzawobrzuchy (Microhierax fringillarius)
  • Sokolik białoczelny (Microhierax latifrons)
  • Sokolik srokaty (Microhierax melanoleucus)
  • Trębacz jasnogłowy (Milvago chimachima)
  • Trębacz brązowy (Milvago chimango)
  • Karakara patagońska (Phalcoboenus albogularis)
  • Karakara falklandzka (Phalcoboenus australis)
  • Karakara kreskowana (Phalcoboenus carunculatus)
  • Karakara andyjska (Phalcoboenus megalopterus)
  • Sokolik żółtooki (Polihierax insignis)
  • Sokolik czerwonooki (Polihierax semitorquatus)
  • Karakara meksykańska (Polyborus lutosus †)
  • Sokolik plamisty (Spiziapteryx circumcinctus)

Występowanie i środowisko

Są obecne na całym świecie. Nie występują jedynie na Antarktydzie oraz w lasach równikowych w Afryce. Zajmują najróżniejsze środowiska.

Tryb życia i zachowanie

Są to ptaki aktywne w dzień. Są bardzo szybkimi lotnikami.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Jaja składają raz w roku w liczbie 1-7. Zajmują zwykle stare gniazda innych ptaków albo gnieżdżą się na skale. Karakary budują luźne konstrukcje z patyków. Wysiadywanie trwa 28-35 dni. Pisklęta mają kolejno dwie szaty. Pisklęta są gniazdownikami, opiekuje się nimi samica, samiec dostarcza pokarmu.

Pożywienie

Zjadają kręgowce lądowe i owady. Większość sokołowatych chwyta zdobycz w powietrzu. Niektóre karakary zjadają padlinę i pokarm roślinny.

Ochrona i zagrożenia

Karakara meksykańska została uznana za wymarłą, 4 gatunki sokołowatych uznaje się za narażone. Zanieczyszczenia środowiska, szczególnie środkami DDT, ma bardzo duży wpływ na liczebność ptaków tej rodziny, gdyż zmienia strukturę skorupy jaj, które zapadają się pod ciężarem samicy podczas wysiadywania.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia i grafiki - galeria





© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-205


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
sokół wędrowny
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona       

Sokół wędrowny składa i wysiaduje jaja.

ukryj/pokaż
pustułka
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Okres występowania pustułki w Polsce.

ukryj/pokaż
kobuz
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Okres występowania kobuza w Polsce.

    tlo-ikonatlo-ikona      

Trwa okres lęgowy u kobuza w Polsce.

ukryj/pokaż
raróg
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Możliwa obserwacja raroga w Polsce podczas migracji.

  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona       

W tym okresie samica raroga znosi jaja.

ukryj/pokaż
kobczyk
   tlo-ikonatlo-ikona       

Przylot do Polski kobczyka.

    tlo-ikonatlo-ikona      

Okres rozrodu kobczyka.

       tlo-ikonatlo-ikona   

Kobczyk odlatuje na zimowiska.

ukryj/pokaż
drzemlik
  tlo-ikonatlo-ikona    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona 

Przeloty przez Polskę drzemlika.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.