Logo Media Nauka

Suma szeregu geometrycznego

Twierdzenie Twierdzenie

Szereg geometryczny jest zbieżny , gdy |q|<1 i ma sumę

S=\frac{a_1}{1-q}

natomiast jest rozbieżny, gdy |q|\geq{1}


Skąd wziął się powyższy wzór? Ogólny wyraz szeregu geometrycznego to S_n=a_1\cdot{\frac{1-q^n}{1-q}}Zatem suma szeregu geometrycznego to granica:
S=\lim_{n\to\infty}S_n=\lim_{n\to\infty}(a_1\cdot \frac{1-q^n}{1-q})=\lim_{n\to\infty}[\frac{a_1}{1-q}\cdot (1-q^n)]=\\=\lim_{n\to\infty}(\frac{a_1}{1-q}-\frac{a_1}{1-q}q^n)=\frac{a_1}{1-q}-\frac{a_1}{1-q}\cdot{\lim_{n\to\infty}(q^n)}=\frac{a_1}{1-q}-0=\frac{a_1}{1-q}
Założyliśmy tutaj, że |q|<1, gdyż tylko wtedy \lim_{n\to\infty}q^n=0W przeciwnym przypadku granica ta jest nieskończona (niewłaściwa) i suma szeregu również jest nieskończona.


Przykład Przykład

Zamienić liczbę 0,(7) na ułamek zwykły.

Zauważamy, że:
0,(7)=0,777...=0,7+0,07+0,007+0,0007+...=0,7+0,7∙0,1+0,7∙(0,1)2+0,7∙(0,1)3+...
Otrzymaliśmy więc szereg geometryczny o ilorazie q=0,1 i a1 =0,7. Zatem sumując wszystkie wyrazy szeregu otrzymujemy:
S=\frac{a_1}{1-q}=\frac{0,7}{1-0,1}=\frac{\frac{7}{10}}{\frac{9}{10}}=\frac{7}{9}

ciekawostki Ciekawostki

Dzięki wiedzy na temat szeregu geometrycznego możemy obliczać pola powierzchni nieskończonej liczby figur, długości nieskończonej liczby odcinków, objętości nieskończonej liczby brył, jeżeli spełnione są tylko pewne warunki. Czasem okazuje się, że wartości te wcale nie są nieskończone!
Oto taki przykład.

Przykład Przykład

W środku koła o promieniu r rysujemy koło o promieniu o połowę krótszym. W środku tego małego koła rysujemy koło również o promieniu o połowę krótszym i tak dalej. Obliczyć pole powierzchni wszystkich kół.
koła współśrodkowe - przykłąd sumy szeregi geometrycznegoNa podstawie warunków zadania sporządzamy rysunek. Mamy do czynienia z nieskończoną liczbą kół, a naszym zadaniem jest obliczyć pole wszystkich tych figur.
Wypiszmy pola poszczególnych figur:
p_1=\pi{r^2}\\p_2=\pi{(\frac{r}{2})^2}=\pi{r^2}\cdot{\frac{1}{4}}\\p_3=\pi{(\frac{r}{4})^2}=\pi{r^2}\cdot{(\frac{1}{4})^2}\\p_4=\pi(\frac{r}{8})^2=\pi{r^2}\cdot(\frac{1}{4})^3\\...\\p_n=\pi{r^2}\cdot(\frac{1}{4})^{(n-1)}

Zatem pole wszystkich kół jest równe P=p_1+p_2+p_3+...
Mamy więc do czynienia z szeregiem geometrycznym, wartość a_1=\pi{r^2}, iloraz q=\frac{1}{4}, a więc spełniony jest warunek zbieżności szeregu geometrycznego. Możemy obliczyć sumę, a więc pole wszystkich figur:
P=\frac{a_1}{1-q}=\frac{\pi{r^2}}{1-\frac{1}{4}}=\frac{4}{3}\pi{r^2}


© medianauka.pl, 2009-09-06, ART-315





Zadania z rozwiązaniami

spis treści
Zadania związane z tematem:
Suma szeregu geometrycznego

zadanie-ikonka Zadanie - zamiana ułamka okresowego na ułamek zwykły
Zamienić liczbę 0,24(7) na ułamek zwykły.

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - Zamiana ułamka okresowego na ułamek zwykły
Zamienić liczbę 0,(13) na ułamek zwykły.

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - zamiana ułamka okresowego na ułamek zwykły
Zamienić liczbę 0,(c) na ułamek zwykły, gdzie c\in \lbrace 1,2,3,4,5,6,7,8,9\rbrace.

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - zastosowanie szeregu geometrycznego
Środki kwadratu o boku długości a połączono ze sobą. W ten sposób został utworzony kwadrat, którego środki boków znów połączono ze sobą i tak dalej. Obliczyć pole powierzchni wszystkich utworzonych w ten sposób figur geometrycznych.

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - zastosowanie szeregu geometrycznego
Nieskończenie wiele odcinków, każdy o długości o 1/3 mniejszej od długości poprzedniego, ustawiono w linii prostej jeden za drugim. Linijką jakiej długości trzeba dysponować, aby zmierzyć ich łączną długość, jeżeli najdłuższy odcinek ma długość 10 cm?

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - szereg geometryczny - suma szeregu
Obliczyć \frac{1}{4}+\frac{1}{16}+\frac{1}{64}+...

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - szereg geometryczny
Obliczyć 1-\frac{1}{\sqrt{2}}+\frac{1}{2}-\frac{1}{2\sqrt{2}}+...

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - zastosowanie szeregu geometrycznego, suma szeregu
Rozwiązać równanie 5+\frac{5}{x}+\frac{5}{x^2}+\frac{5}{x^3}+...=10

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - szereg geometryczny - równanie
Rozwiązać równanie 1+x+x^2+x^3+..=\frac{8}{7}

Pokaż rozwiązanie zadania

zadanie-ikonka Zadanie - zbieżność szeregu geometrycznego
Dla jakich wartości parametru x szereg geometryczny 1+x^3+x+1+(x^3+x+1)^2+(x^3+x+1)^3+... jest zbieżny?

Pokaż rozwiązanie zadania



Inne zagadnienia z tej lekcji

Szereg geometrycznySzereg geometryczny
Definicja i przykład określania szeregu geometrycznego.



© Media Nauka 2008-2018 r.