Zawisakowate

Zawisakowate (Sphingidae) to rodzina owadów, która liczy dziś około 1100 gatunków. W Polsce stwierdzono 20 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

Bywają mylone z kolibrami. Mają masywne ciało, długie i wąskie skrzydła. Są średniej wielkości lub duże. Skrzydła pierwszej pary są wąskie i długie. Skrzydła drugiej pary są krótkie i owalne. Odwłok zwęża się ku tyłowi. Nie mają przyoczek. Ubarwienie różne, zwykle brązowe, szare, ale także różowe, zielone. Gatunki z rodzaju Hemaris mają skrzydła przezroczyste i przypominają trzmiele. Ssawka ma długość nawet kilku centymetrów, a u gatunków egzotycznych nawet 20 cm! Gąsienice są gładkie, zaopatrzone w duży róg na jedenastym segmencie. Dymorfizm płciowy nie występuje lub jest słabo zaznaczony.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Fruczak gołąbekFruczak gołąbek PL

Macroglossum stellatarum

Fruczak gołąbek to duża ćma z rodziny zawisakowatych, który do złudzenia przypomina kolibra, gdyż zawisa nad kwiatami trzepocząc skrzydłami z bardzo dużą częstotliwością zupełnie jak koliber.


Fruczak trutniowiecFruczak trutniowiec PL

Hemaris tityus

Fruczak trutniowiec bardziej przypomina z wyglądu trzmiela niż motyla. Ma przeźroczyste skrzydła. Jest u nas dość pospolity. Ciało pękate, brunatne, z ciemną przepaską i ciemnym końcem odwłoka, gęsto owłosione.


Nastrosz lipowiecNastrosz lipowiec PL

Mimas tiliae

Nastrosz lipowiec (Mimas tiliae) to gatunek pospolitego motyla z rodziny zawisakowatych. Skrzydła pierwszej pary są zielonkawe, ochrowe, mogą też mieć różowy odcień. Skrzydła drugiej pary są żółte i mają ciemną przepaskę.


Nastrosz półpawikNastrosz półpawik PL

Smerinthus ocellatus

Nastrosz półpawik (Smerinthus ocellatus) to gatunek motyla z rodziny zawisakowatych. Druga para skrzydeł ma różowe tło z niebieskim pawim okiem w czarnej i białej obwódce.Gąsienica jest zielonkawa z ukośnymi białymi lub żółtymi paskami.


Nastrosz topolowiecNastrosz topolowiec PL

Laothoe populi

Nastrosz topolowiec (Laothoe populi) to gatunek motyla z rodziny zawisakowatych. Skrzydła szarobrunatne, szarożółte lub szarobrunatne z ciemnymi przepaskami. Gąsienica jest zielona z żółtymi ukośnymi kreskami.


Postojak wiesiołkowiecPostojak wiesiołkowiec PL

Proserpinus proserpina

Postojak wiesiołkowiec (Proserpinus proserpina) to motyl z rodziny zawisakowatych. Skrzydła pierwszej pary mają szarozielony kolor. Skrzydła drugiej pary są żółte u nasady, czarne na zewnętrznej stronie.


Zawisak borowiecZawisak borowiec PL

Sphinx pinastri

Zawisak borowiec (Sphinx pinastri) to gatunek motyla nocnego z rodziny zawisakowatych. Cechą charakterystyczną są trzy skośne i ciemne kreski na szarych skrzydłach pierwszej pary oraz słabo widoczne przepaski.


Zawisak powojowiecZawisak powojowiec PL

Agrius convolvuli

Zawisak powojowiec (Agrius convolvuli) to dość duża ćma z rodziny zawisakowatych. Ma szare skrzydła ze wzorkiem zygzakowatych, ciemnych i jasnych linii. Ssawka tego gatunku jest najdłuższa ze wszystkich krajowych motyli.


Zawisak tawulecZawisak tawulec PL

Sphinx ligustri

Zawisak tawulec (Sphinx ligustri) to nocny motyl z rodziny zawisakowatych. Skrzydła są brunatne. We wzorze czarne kreski i ciemne przepaski. Na odwłoku znajdują się czarne i czerwone przepaski.


Zmierzchnica trupia główkaZmierzchnica trupia główka PL

Acherontia atropos

Zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos) 5o największy pod względem ciężaru motyl Europy. Prowadzi nocny tryb życia. W Polsce dość rzadki. Na grzbiecie znajduje się jasny rysunek przypominający trupią czaszkę.


Zmrocznik gładyszZmrocznik gładysz PL

Deilephila elpenor

Zmrocznik gładysz (Deilephila elpenor) to nocny motyl o oliwkowej barwie ciała i skrzydeł z pięknymi, różowymi liniami. Jest pospolity w całej Polsce. Skrzydła drugiej pary u nasady są ciemne. Czułki białawe.


Zmrocznik pazikZmrocznik pazik PL

Deilephila porcellus

Zmrocznik pazik (Deilephila porcellus) to gatunek motyla nocnego z rodziny zawisakowatych. Skrzydła pierwszej pary są różowe z brzegów, żółtawe w środku. Czułki są z wierzchu jasne. Głaszczki są różowe.


Zmrocznik przytuliakZmrocznik przytuliak PL

Hyles gallii

Zmrocznik przytuliak (Hyles gallii) to motyl z rodziny zawisakowatych. Skrzydła pierwszej pary są ciemnobrunatne z żółtawą smugą pośrodku. skrzydła drugiej pary są czarne u nasady, a dalej czerowno-żółta z białymi smugami.


Zmrocznik wilczomleczekZmrocznik wilczomleczek PL

Hyles euphorbiae

Zmrocznik wilczomleczek (Hyles euphorbiae) to gatunek motyla nocnego z rodziny zawisakowatych. Spód skrzydeł jest różowy co odróżnia ten gatunek motyla od zmrocznika przytuliaka. Pierwsza para skrzydeł ma beżowy kolor z oliwkowym lub różowawym odcieniem.





Inne gatunki

  • Rhagastis olivacea

Występowanie i środowisko

Występują głównie w Palearktyce. Można je spotkać w lasach i na terenach otwartych. Większość krajowych gatunków to pospolite motyle.

Tryb życia i zachowanie

Latają szybko i zwinnie. Są aktywne o zmierzchu i w nocy. Zawisają nad kwiatami i wypijają w locie nektar. Przypominają wówczas kolibry. Niektóre odbywają wędrówki na odległość nawet kilku tysięcy kilometrów.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Rozmnażanie z przeobrażeniem zupełnym. Poczwarki są ukryte w glebie.

Pożywienie

Odżywiają się nektarem kwiatów, sokiem z gnijących owoców lub miodem. Gatunek z Azji Rhagastis olivacea odżywia się łzami dużych ssaków. Dorosłe osobniki nastroszy w ogóle nie jedzą. Gąsienice odżywiają się liśćmi roślin zielnych, drzew i krzewów.

Ochrona i zagrożenia

Zawisak borowiec to szkodnik upraw leśnych. Postojak wiesiołkowiec to gatunek zagrożony w naszym kraju.

Ciekawostki

Gąsienice zawisakowatych należą do największych krajowych larw motyli.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2014-01-05, RODZ-56


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Fruczak gołąbek
      

Możliwość obserwacji fruczaka gołąbka w Polsce.

          

Okresy lotu pierwszego pokolenia fruczaka gołąbka w Polsce.

        

Okresy lotu drugiego pokolenia fruczaka gołąbka w Polsce.

ukryj/pokaż
Fruczak trutniowiec
         

W Polsce pojawia się pierwsze pokolenie fruczaka trutniowca.

          

W Polsce pojawia się czasem drugie pokolenie fruczaka trutniowca.

ukryj/pokaż
Nastrosz lipowiec
         

Okres lotu nastrosza lipowca.

ukryj/pokaż
Nastrosz półpawik
         

Okres lotu nastrosza półpawika.

ukryj/pokaż
Nastrosz topolowiec
        

Okres lotu nastrosza topolowca.

ukryj/pokaż
Postojak wiesiołkowiec
          

Okres lotu postojaka wiesiołkowca.

ukryj/pokaż
Zawisak borowiec
         

Okres lotu zawisaka borowca.

ukryj/pokaż
Zawisak powojowiec
          

Pojawia się w Polsce pierwsze pokolenie zawisaka powojowca, składające się z osobników przylatujących z południa.

          

Pojawia się w Polsce drugie pokolenie zawisaka powojowca.

ukryj/pokaż
Zawisak tawulec
         

Okres lotu zawisaka tawulca.

ukryj/pokaż
Zmrocznik gładysz
         

Okres lotu zmrocznika gładysza.

ukryj/pokaż
Zmrocznik pazik
         

Okres lotu zmrocznika pazika.

ukryj/pokaż
Zmrocznik przytuliak
       

Okres lotu zmrocznika przytuliaka (dwa pokolenia).

ukryj/pokaż
Zmrocznik wilczomleczek
         

Okres występowania motyli pierwszego pokolenia.

          

Okres występowania motyli drugiego pokolenia.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.