Logo Serwisu Media Nauka

Zawisakowate (Sphingidae)

Zawisakowate (Sphingidae) to rodzina owadów, która liczy dziś około 1100 gatunków. W Polsce stwierdzono 20 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

Bywają mylone z kolibrami. Mają masywne ciało, długie i wąskie skrzydła. Są średniej wielkości lub duże. Skrzydła pierwszej pary są wąskie i długie. Skrzydła drugiej pary są krótkie i owalne. Odwłok zwęża się ku tyłowi. Nie mają przyoczek. Ubarwienie różne, zwykle brązowe, szare, ale także różowe, zielone. Gatunki z rodzaju Hemaris mają skrzydła przezroczyste i przypominają trzmiele. Ssawka ma długość nawet kilku centymetrów, a u gatunków egzotycznych nawet 20 cm! Gąsienice są gładkie, zaopatrzone w duży róg na jedenastym segmencie. Dymorfizm płciowy nie występuje lub jest słabo zaznaczony.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Fruczak gołąbekFruczak gołąbek (Macroglossum stellatarum) ikona-polska

Fruczak gołąbek to duża ćma z rodziny zawisakowatych, który do złudzenia przypomina kolibra.


Fruczak trutniowiecFruczak trutniowiec (Hemaris tityus) ikona-polska

Fruczak trutniowiec bardziej przypomina z wyglądu trzmiela niż motyla. Ma przeźroczyste skrzydła. Jest u nas dość pospolity.


Nastrosz lipowiecNastrosz lipowiec (Mimas tiliae) ikona-polska

Nastrosz lipowiec (Mimas tiliae) to gatunek pospolitego motyla z rodziny zawisakowatych. Skrzydła pierwszej pary są zielonkawe, ochrowe, mogą też mieć różowy odcień.


Nastrosz półpawikNastrosz półpawik (Smerinthus ocellatus) ikona-polska

Nastrosz półpawik (Smerinthus ocellatus) to gatunek motyla z rodziny zawisakowatych. Druga para skrzydeł ma różowe tło z niebieskim pawim okiem w czarnej i białej obwódce.


Nastrosz topolowiecNastrosz topolowiec (Laothoe populi) ikona-polska

Nastrosz topolowiec (Laothoe populi) to gatunek motyla z rodziny zawisakowatych. Skrzydła szarobrunatne, szarożółte lub szarobrunatne z ciemnymi przepaskami.


Zawisak powojowiecZawisak powojowiec (Agrius convolvuli) ikona-polska

Zawisak powojowiec (Agrius convolvuli) to dość duża ćma z rodziny zawisakowatych. Ma szare skrzydła ze wzorkiem zygzakowatych, ciemnych i jasnych linii.


Zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos)Zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos) (Acherontia atropos) ikona-polska

To największy pod względem ciężaru motyl Europy. Prowadzi nocny tryb życia. W Polsce dość rzadki.


Zmrocznik gładyszZmrocznik gładysz (Deilephila elpenor) ikona-polska

To nocny motyl o oliwkowej barwie ciała i skrzydeł z pięknymi, różowymi liniami. Jest pospolity w całej Polsce.


Zmrocznik pazikZmrocznik pazik (Deilephila porcellus) ikona-polska

Zmrocznik pazik (Deilephila porcellus) to gatunek motyla nocnego z rodziny zawisakowatych. Skrzydła pierwszej pary są różowe z brzegów, żółtawe w środku.


Nazwa rodziny
Zawisakowate (Sphingidae)
Występowanie
Palearktyka.Zawisakowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
1100
Liczba gatunków w Polsce
20
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Motyle (Lepidoptera)
Rodzina: Zawisakowate (Sphingidae)
Długość ciała
Długość gąsienic: do kilkunastu cm.

Inne gatunki

  • Zmrocznik wilczomleczek (Hyles euphorbiae)
  • Postojak wiesiołkowiec (Proserpinus proserpina)
  • Rhagastis olivacea
  • Zawisak tawulec (Sphinx ligustri)
  • Zawisak borowiec (Sphinx pinastri, Hyloicus pinastri)

Występowanie i środowisko

Występują głównie w Palearktyce. Można je spotkać w lasach i na terenach otwartych. Większość krajowych gatunków to pospolite motyle.

Tryb życia i zachowanie

Latają szybko i zwinnie. Są aktywne o zmierzchu i w nocy. Zawisają nad kwiatami i wypijają w locie nektar. Przypominają wówczas kolibry. Niektóre odbywają wędrówki na odległość nawet kilku tysięcy kilometrów.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Rozmnażanie z przeobrażeniem zupełnym. Poczwarki są ukryte w glebie.

Pożywienie

Odżywiają się nektarem kwiatów, sokiem z gnijących owoców lub miodem. Gatunek z Azji Rhagastis olivacea odżywia się łzami dużych ssaków. Dorosłe osobniki nastroszy w ogóle nie jedzą. Gąsienice odżywiają się liśćmi roślin zielnych, drzew i krzewów.

Ochrona i zagrożenia

Zawisak borowiec to szkodnik upraw leśnych. Postojak wiesiołkowiec to gatunek zagrożony w naszym kraju.

Ciekawostki

Gąsienice zawisakowatych należą do największych krajowych larw motyli.

Zdjęcia i grafiki - galeria





© medianauka.pl, 2014-01-05, RODZ-56


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
fruczak gołąbek
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Możliwość obserwacji fruczaka gołąbka w Polsce.

    tlo-ikonatlo-ikona      

Okresy lotu pierwszego pokolenia fruczaka gołąbka w Polsce.

      tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Okresy lotu drugiego pokolenia fruczaka gołąbka w Polsce.

ukryj/pokaż
fruczak trutniowiec
    tlo-ikonatlo-ikonatlo - ikona     

W Polsce pojawia się pierwsze pokolenie fruczaka trutniowca.

      tlo-ikonatlo-ikona    

W Polsce pojawia się czasem drugie pokolenie fruczaka trutniowca.

ukryj/pokaż
zmrocznik gładysz
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Okres lotu zmrocznika gładysza.

ukryj/pokaż
nastrosz lipowiec
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Okres lotu nastrosza lipowca.

ukryj/pokaż
zmrocznik pazik
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Okres lotu zmrocznika pazika.

ukryj/pokaż
zawisak powojowiec
    tlo-ikonatlo-ikona      

Pojawia się w Polsce pierwsze pokolenie zawisaka powojowca, składające się z osobników przylatujących z południa.

       tlo-ikonatlo-ikona   

Pojawia się w Polsce drugie pokolenie zawisaka powojowca.

ukryj/pokaż
nastrosz półpawik
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Okres lotu nastrosza półpawika.

ukryj/pokaż
nastrosz topolowiec
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    

Okres lotu nastrosza topolowca.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.