Logo Media Nauka

Krukowate

Krukowate (Corvidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowych. Należą do podrzędu śpiewających. Rodzina ta liczy dziś 24 rodzaje i 118 gatunków, z czego w Polsce można spotkać 9 gatunków, w tym 7 lęgowych.

Wygląd

To duże lub bardzo duże ptaki o silnej budowie ciała, mocnych nogach i dziobach, nozdrzami okrytymi szczeciniastymi piórami. W upierzeniu zwykle przeważa czarna kolorystyka, często z białymi lub szarymi obszarami. Sójki są zwykle ubarwione na niebiesko, kasztanowo, zielono lub płowo z jasnym spodem. Obie płci są ubarwione tak samo.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


CzarnowronCzarnowron PL

Corvus corone

Czarnowron (Corvus corone) to gatunek ptaka z rodziny krukowatych. Jeszcze do niedawna czarnowron był traktowany jako podgatunek wrony. Czarnowron jest podobny do wrony siwej, ma jednak czarne upierzenie i bardziej płaską głowę.


GawronGawron PL

Corvus frugilegus

Gawron to pospolity w Polsce ptak, przebywający na terenach zurbanizowanych, liczniejszy w okresie jesienno-zimowym. Ma jednolicie czarne upierzenie z niebieskawym połyskiem. Dziób jest bardzo mocny, szary, zaostrzony na końcu.


KawkaKawka PL

Corvus monedula

Kawka to pospolity w Polsce przedstawiciel krukowatych. Ma szarą głowę i charakterystyczną, czarną czapeczkę na głowie. Ptaki dorosłe mają białą tęczówkę, młode - ciemną. Prowadzi stadne życie, często tworzy stada z gawronami.


Kitta czerwonodziobaKitta czerwonodzioba

Urocissa erythrorhyncha

Kitta czerwonodzioba to azjatycka kuzynka sroki o pięknym, czarno-białym upierzeniu. Głowa, szyja i pierś jest czarna, reszta biała, bardzo długi ogon jest czarno-biały.


KrukKruk PL

Corvus corax

Kruk to największy przedstawiciel tej rodziny i jednocześnie największy z rzędu wróblowych na całym świecie. Ptak ten ma silny, czarny dziób, opierzony od góry prawie do połowy jego długości. Cały upierzony jest na jednolity, czarny kolor.


Modrowronka pluszogłowaModrowronka pluszogłowa

Cyanocorax chrysops

Modrowronka pluszogłowa (Cyanocorax chrysops) to gatunek pięknie ubarwionego ptaka z rodziny krukowatych. Z wierzchu ubarwienie niebieskie, na policzkach niebieskie plamy. Kark jest jasny. Nad okiem biegnie jasna brew.


OrzechówkaOrzechówka PL

Nucifraga caryocatactes

Orzechówka to ptak, który ma brązowe upierzenie i białe plamki niemalże na całym ciele. Zjada nasiona drzew iglastych i orzechy laskowe. Czarne są tylko skrzydła, ogon i czapeczka na głowie. Pióra pod ogonem są białe.


SójkaSójka PL

Garrulus glandarius

Sójka to ptak z rodziny krukowatych, o dużej zmienności. Ma kreskowane czoło, czarny wąs, łososiowy kolor ciała. Sójki niszczą szkodniki w głębi lasu. Inne krukowate tam nie docierają.


SrokaSroka PL

Pica pica

Sroka to pospolity w Polsce ptak o bardzo długim ogonie i czarno-białym upierzeniu. Młode sroki mają krótkie ogony. Dzięki białemu brzuchowi i białymi zakończeniami skrzydeł oraz ogonowi łatwo rozpoznać srokę w locie.


WieszczekWieszczek PL

Pyrrhocorax graculus

Wieszczek jest ptakiem żyjącym wysoko w górach. W Polsce gniazdował niegdyś w Tatrach, obecnie dawno nie notowany. Ptak ten ma małą głowę i niewielki, żółty dziób, który u młodych osobników jest ciemny. Upierzenie jednolicie czarne.


Wrona siwaWrona siwa PL

Corvus cornix

Wrona siwa to pospolity w Polsce ptak z charakterystycznym siwym upierzeniem grzbietu. Był podgatunkiem wrony. Tułów jest szary, reszta jest upierzona czarno. Dziób i nogi również są czarne. Samiec i samica są tej samej wielkości.


Nazwa rodziny
Krukowate (Corvidae)
Występowanie
Cały świat poza daleką północą, Antarktydą, Nową Zelandią i wyspami oceanicznymi.Krukowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
118
Liczba gatunków w Polsce
9
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Wróblowate, wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: Krukowate (Corvidae)
Długość ciała
Długość: 19-70 cm.
Masa ciała: 40 g - 1,5 kg.
Głos
Krakanie, skrzeczenie, okrzyki, niektóre gatunki mają zdolności naśladowania innych dźwięków (jak u papug).
Największy gatunek

Inne gatunki

  • Modrowronka kalifornijska (Aphelocoma californica)
  • Modrowronka zaroślowa (Aphelocoma coerulescens)
  • Modrowronka meksykańska (Aphelocoma ultramarina)
  • Modrowronka jednobarwna (Aphelocoma unicolor)
  • Srokal czarnogardły (Calocitta colliei)
  • Srokal białogardły (Calocitta formosa)
  • Kitta szmaragdowa (Cissa chinensis)
  • Kitta zielona (Cissa hypoleuca)
  • Kitta krótkosterna (Cissa thalassina)
  • Modrowronka duża (Cissilopha beecheii)
  • Modrowronka kędzierzawa (Cissilopha melanocyanea)
  • Modrowronka stokowa (Cissilopha sanblasiana)
  • Modrowronka jukatańska (Cissilopha yucatanica)
  • Kruk wielkodzioby (Corvus albicollis)
  • Kruk srokaty (Corvus albus)
  • Wrona mała (Corvus bennetti)
  • Wrona amerykańska (Corvus brachyrhynchos)
  • Wrona przylądkowa (Corvus capensis)
  • Wrona alaskańska (Corvus caurinus)
  • Kruk australijski (Corvus coronoides)
  • Kruk grubodzioby (Corvus crassirostris)
  • Kruk białoszyi (Corvus cryptoleucus)
  • Kawka srokata (Corvus dauuricus)
  • Wrona cienkodzioba (Corvus enca)
  • Wrona floreska (Corvus florensis)
  • Wrona brązowogłowa (Corvus fuscicapillus)
  • Wrona ogorzała (Corvus hawaiiensis)
  • Wrona meksykańska (Corvus imparatus)
  • Wrona jamajska (Corvus jamaicensis)
  • Wrona mariańska (Corvus kubaryi)
  • Wrona antylska (Corvus leucognaphalus)
  • Wrona wielkodzioba (Corvus macrorhynchos)
  • Kruk mały (Corvus mellori)
  • Wrona brodata (Corvus moneduloides)
  • Wrona kubańska (Corvus nasicus)
  • Wrona papuaska (Corvus orru)
  • Wrona rybożerna (Corvus ossifragus)
  • Wrona palmowa (Corvus palmarum)
  • Kruk kusy (Corvus rhipidurus)
  • Kruk pustynny (Corvus ruficollis)
  • Wrona lśniąca (Corvus sinaloae)
  • Wrona orientalna (Corvus splendens)
  • Kruk tasmański (Corvus tasmanicus)
  • Kruk obrożny (Corvus torquatus)
  • Wrona szara (Corvus tristis)
  • Wrona białoszyja (Corvus typicus)
  • Wrona jednobarwna (Corvus unicolor)
  • Wrona długodzioba (Corvus validus)
  • Wrona jasnodzioba (Corvus woodfordi)
  • Sroka kapturowa (Crypsirina cucullata)
  • Płaskogonka czarna (Crypsirina temia)
  • Modrosójka błękitna (Cyanocitta cristata)
  • Modrosójka czarnogłowa (Cyanocitta stelleri)
  • Modrowronka liliowoskrzydła (Cyanocorax affinis)
  • Modrowronka lazurowa (Cyanocorax caeruleus)
  • Modrowronka białogłowa (Cyanocorax cayanus)
  • Modrowronka czołoczuba (Cyanocorax cristatellus)
  • Modrowronka purpurowa (Cyanocorax cyanomelas)
  • Modrowronka białokarkowa (Cyanocorax cyanopogon)
  • Modrowronka hełmiasta (Cyanocorax dickeyi)
  • Modrowronka amazońska (Cyanocorax heilprini)
  • Modrowronka białosterna (Cyanocorax mystacalis)
  • Modrowronka hiacyntowa (Cyanocorax violaceus)
  • Modrowronka zielona (Cyanocorax yncas)
  • Modrowronka diademowa (Cyanolyca argentigula)
  • Modrowronka obrożna (Cyanolyca armillata)
  • Modrowronka czarnolica (Cyanolyca cucullata)
  • Modrowronka białogardła (Cyanolyca mirabilis)
  • Modrowronka mała (Cyanolyca nana)
  • Modrowronka wspaniała (Cyanolyca pulchra)
  • Modrowronka czarnogardła (Cyanolyca pumilo)
  • Modrowronka turkusowa (Cyanolyca turcosa)
  • Modrowronka maskowa (Cyanolyca viridicyana)
  • Sroka błękitna (Cyanopica cyanus)
  • Sroka czarnoczelna (Dendrocitta bayleyi)
  • Sroka maskowa (Dendrocitta formosae)
  • Sroka czarnolica (Dendrocitta frontalis)
  • Sroka białobrzucha (Dendrocitta leucogastra)
  • Sroka brązowa (Dendrocitta occipitalis)
  • Sroka jasnoskrzydła (Dendrocitta vagabunda)
  • Sójka czarnogłowa (Garrulus lanceolatus)
  • Sójka wspaniała (Garrulus lidthi)
  • Modrowroniec (Gymnorhinus cyanocephalus)
  • Orzechówka popielata (Nucifraga columbiana)
  • Sójka kanadyjska (Perisoreus canadensis)
  • Sójka syberyjska (Perisoreus infaustus)
  • Sójka okopcona (Perisoreus internigrans)
  • Sroka żółtodzioba (Pica nuttalli)
  • Kruczak (Platylophus galericulatus)
  • Srokowiec (Platysmurus leucopterus)
  • Sójeczka białosterna (Podoces biddulphi)
  • Sójeczka mongolska (Podoces hendersoni)
  • Sójeczka pustynna (Podoces panderi)
  • Sójeczka perska (Podoces pleskei)
  • Brązowronka (Psilorhinus morio)
  • Kruczek (Ptilostomus afer)
  • Wrończyk (Pyrrhocorax pyrrhocorax)
  • Cierniogon (Temnurus temnurus)
  • Kitta modra (Urocissa caerulea)
  • Kitta żółtodzioba (Urocissa flavirostris)
  • Kitta ozdobna (Urocissa ornata)
  • Kitta białoskrzydła (Urocissa whiteheadi)
  • Abisyniak (Zavattariornis stresemanni)

Występowanie i środowisko

Są ptakami kosmopolitycznymi. Są obecne na całym świecie poza Arktyką, Antarktydą, Nową Zelandią i niektórymi wyspami oceanicznymi. Zajmują bardzo różnorodne środowiska, od lasów poprzez obszary rolnicze po pustynie i tundrę. Nierzadko ptaki z tej rodziny zaaklimatyzowały się do życia w miastach.

Tryb życia i zachowanie

To bardzo inteligentne ptaki. Niektórzy uważają, że są to najinteligentniejsze zwierzęta w świecie ptaków. Niektóre gatunki potrafią używać narzędzi do wydobywania pokarmu, niektóre czarnowrony rozłupują orzechy zrzucając je pod koła samochodów na skrzyżowaniach, a zbierają je wówczas gdy jest czerwone światło. Niektóre gatunki mają zdolność naśladowania innych dźwięków, w tym ludzkiej mowy. Większość gatunków przejawia silny terytorializm.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Wyprowadzają jeden lęg w roku. Gniazdo ma kształt czarki i umiejscawiane jest na drzewie. Zbudowane jest z patyków i wyściełane drobniejszym materiałem. Niektóre konstrukcje mają daszek. Czasem gniazdo budowane jest w dziupli. Samica składa 2-8 jaj. Wysiadywanie trwa 16-22 dni. Młode są gniazdownikami. W gnieździe przebywają 18-45 dni.

Niektóre gatunki przejawiają kooperację lęgową, tzn. młodymi opiekują się rodzice i inne osobniki, najczęściej starsze rodzeństwo.

Pożywienie

Są wszystkożerne. Zjadają najczęściej owoce, nasiona, owady, bezkręgowce, małe kręgowce, jaja, pisklęta ptaków, padlina. Większość gatunków magazynuje pożywienie. Już młode osobniki uczą się chować pokarm. Takie zachowanie przejawia się nawet u osobników trzymanych w niewoli.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożonymi gatunkami są wrona jednobarwna i mariańska, 2 inne gatunki uznano za zagrożone, 8 za narażone. Wrona ogorzała jest gatunkiem wymarłym na wolności. Niektóre gatunki są poważnymi szkodnikami upraw.

Ciekawostki

Kruki i wrony w kulturze europejskiej zawsze były postrzegane jako zły omen. Te ptaki jako pierwsze pojawiały się w Europie na pobojowiskach. Zaś w Ameryce uważano kruki za stworzycieli bohaterów.

Kruk jest największym ptakiem wróblowym na świecie.

Powszechnie sądzi się, że wrona i kruk (a także inne krukowate) to ptaki długowieczne. Tymczasem od 1/3 do połowy ptaków nie przeżywa 1 roku życia, osobniki 10-letnie na wolności to już rzadkość, a w niewoli najstarszy ze znanych kruków miał 29 lat i padł ze starości.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-13


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
sroka
         

Trwa okres lęgowy sroki

ukryj/pokaż
sójka
          

Trwa okres lęgowy sójki.

ukryj/pokaż
wrona siwa
          

Do kraju przylatują wrony siwe z zimowisk.

          

Trwa okres lęgowy wrony siwej.

          

Wrony siwe odlatują na zimowiska

ukryj/pokaż
kruk

Okres występowania w Polsce kruka zwyczajnego.

           

Samica kruka składa jaja.

ukryj/pokaż
gawron

Okres występowania w Polsce gawrona. W okresie jesienno-zimowym jest liczniejszy, gdyż zimują u nas osobniki ze wschodu i północy kontynentu.

           

Samica gawrona składa jaja.

ukryj/pokaż
kawka

Okres występowania w Polsce kawki.

          

Samica kawki składa jaja w liczbie 2-6(8).

ukryj/pokaż
orzechówka

Okres występowania w Polsce orzechówki zwyczajnej.

          

Okres składania jaj przez samicę orzechówki zwyczajnej.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.