Logo Media Nauka

Muchówki, dwuskrzydłe

Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera) to bardzo liczny rząd owadów, który liczy dziś około 120 000 gatunków. W Polsce żyje około 6600 gatunków w 109 rodzinach. Można się spodziewać potwierdzenia występowania w Polsce jeszcze około 2000 gatunków. Najstarsze szczątki muchówek znamy sprzed 240 mln lat.

Wyróżniamy tu dwa podrzędy: muchówki długoczułkie (Nematocera) oraz muchówki krótkoczułkie (Brachycera).

To bardzo trudne do oznaczania owady, nawet te średniej wielkości. W Polsce jest to między innymi z tego względu bardzo słabo poznana grupa owadów.

Rodziny

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Bąkowate
Bąkowate

Tabanidae
Bujankowate
Bujankowate

Bombyliidae
Bzygowate
Bzygowate

Syrphidae
Komarowate
Komarowate

Culicidae
Leniowate
Leniowate

Bibionidae
Muchowate
Muchowate

Muscidae
Plujkowate
Plujkowate

Calliphoridae
Rączycowate
Rączycowate

Tachinidae
Ścierwicowate
Ścierwicowate

Sarcophagidae
Wujkowate
Wujkowate

Empididae
Wywilżankowate
Wywilżankowate

Drosophilidae

Nazwa rzędu
Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera)
Występowanie
Cały świat.
Liczba gatunków na świecie
120000
Liczba gatunków w Polsce
6600
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Stawonogi (Arthropoda)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera)
Wielkość
Długość: od 1 mm do 65 mm (w Polsce).

Inne rodziny

  • Miniarkowate (Agromyzidae)
  • Śmietkowate (Anthomyiidae)
  • Łowikowate (Asilidae)
  • Mikozkowate (Blephariceridae)
  • Wszolinkowate (Braulidae)
  • Pryszczarkowate (Cecidomyiidae)
  • Kuczmany (Ceratopogonidae)
  • Chamaemyiidae
  • Wodzieniowate (Chaoboridae)
  • Ochotkowate (Chironomidae)
  • Niezmiarkowate (Chloropidae)
  • Wyślepkowate (Conopidae)
  • Błyskleniowate (Dolichopodidae)
  • Wodarkowate (Ephydridae)
  • Zgniłówkowate (Fanniidae)
  • Błotniszkoate (Heleomyzidae)
  • Hybotidae
  • Keroplatidae
  • Lauxaniidae
  • Sygaczowate (Limoniidae)
  • Lonchaeidae
  • Grzybiarkowate (Mycetophilidae)
  • Wróblinkowate (Neottiophilidae)
  • Mrokawkowate (Nycteribiidae)
  • Gzowate (Oestridae)
  • Pediciidae
  • Zadrowate (Phoridae)
  • Łebunkowate (Pipunculidae)
  • Połyśnicowate (Psilidae)
  • Ćmiankowate (Psychodidae)
  • Kobyliczkowate (Rhagionidae)
  • Stonoginie (Rhinophoridae)
  • Cuchnicowate (Scathophagidae)
  • Scatopsidae
  • Zmróżkowate (Scenopinidae)
  • Ziemiórkowate (Sciaridae)
  • Sciomyzidae
  • Meszkowate (Simuliidae)
  • Sphaeroceridae
  • Lwinkowate (Stratiomyidae)
  • Nasionnicowate (Tephritidae)
  • Dziewierkowate (Therevidae)
  • Koziułkowate (Tipulidae)
  • Trichoceridae
  • Ulidiidae

Występowanie i środowisko

Muchówki występują na całym świecie. Zajmują wszelkie środowiska.

Tryb życia i zachowanie

Muchówka to owad o dziennej i nocnej aktywności. Lot Nematocera jest powolny, zaś przedstawiciele Brachycera to świetni lotnicy, wiele gatunków potrafi zawisać w powietrzu.

Morfologia i anatomia

To najbardziej zróżnicowany biologicznie rząd bezkręgowców. Tylko pierwsza para skrzydeł jest w pełni rozwinięta. Druga para skrzydeł to tylko drobne wypustki, zwane przezmiankami. Ich rola to zachowanie równowagi podczas lotu. Skrzydła są zwykle przeźroczyste, czasem półprzezroczyste, z plamami, rzadko kolorowymi. Są też gatunki bez skrzydeł. Rozmiary są zwykle niewielkie, nie przekraczające kilku milimetrów. Ciało ma kolor zazwyczaj czarny lub brązowy, wiele gatunków jest kolorowych. Ciało często pokrywają małe włoski. Oczy są zwykle duże o złożonej budowie. Różne grupy muchówek mają różne aparaty gębowe. Niektóre gatunki są zdolne do świecenia (zjawisko luminescencji). Kształt ciała jest dwojakiego typu: komarowaty i muchowaty (muskoidalny). Pierwszy charakteryzuje się wydłużonym ciałem, długimi skrzydłami i odnóżami. Drugi typ charakteryzuje się krępą budową ciała, szerokim odwłokiem i krótkimi odnóżami.

Rozmnażanie

W rozwoju tych owadów ma miejsce przeobrażenie zupełne. Samice składają jaja lub rodzą rozwinięte larwy. Larwy nazywamy czerwiami i są robakowate, bez odnóży. Larwy rozwijają się na lądzie i w wodzie. Larwy bywają pasożytami, drapieżnikami, roślinożercami lub padlinożercami. Wiele z nich odżywia się grzybami.

Pożywienie

Pokarm jest bardzo różnorodny, od materii nieożywionej, poprzez krew po pokarm roślinny, w tym nektar kwiatowy. Są też gatunki drapieżne, żerujące na padlinie i odchodach. Muchówki zawsze pobierają pokarm w postaci płynnej. Są gatunki, których osobniki dojrzałe nie odżywiają się wcale.

Ochrona i zagrożenia

Nie ma gatunku w tym rzędzie owadów, który jest w Polsce objęty ochroną. W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt znalazło się 19 gatunków.

Ciekawostki

Muchówki odpowiadają za rozkładanie martwej materii organicznej, zapylanie kwiatów. Stanowią też podstawę diety wielu innych zwierząt. Wiele gatunków to roznosiciele chorób takich jak malaria, śpiączka afrykańska, słoniowacizna, roznoszą też wiele wirusów. Na malarię co roku w Afryce umiera ponad milion dzieci!

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2014-11-23, RZAD-69



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
komar brzęczący, komar pospolity
    

Okres lotu komara brzęczącego

ukryj/pokaż
rączyca wielka
        

Okres lotu rączycy wielkiej.

ukryj/pokaż
plujka pospolita
   

Okres lotu plujki pospolitej.

ukryj/pokaż
bąk brązowy
       

Okres lotu bąka brązowego.

ukryj/pokaż
bujanka większa
         

Okres lotu bujanki większej.

ukryj/pokaż
kwiatówka zmierzchnicowata
      

Okres lotu kwiatówki zmierzchnicowatej.

ukryj/pokaż
jusznica deszczowa
      

Okres lotu jusznicy deszczowej.

ukryj/pokaż
padlinówka cesarska
    

Okres lotu padlinówki cesarskiej.

ukryj/pokaż
bzyg brzęk
      

Okres lotu bzyga brzęka.

ukryj/pokaż
leń marcowy
         

Okres lotu lenia marcowego (świętego Marka).

ukryj/pokaż
rączyca rdzawa
     

Okres lotu rączycy rdzawej.

ukryj/pokaż
ślepak czarnożółty
       

Okres lotu ślepaka czarnożółtego.

ukryj/pokaż
gnojka wytrwała
   

Okres lotu gnojki wytrwałej (trutniowatej).

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.