Czaple, czaplowate

Czaple, czaplowate (Ardeidae) to rodzina ptaków z rzędu brodzących. Rodzina ta liczy dziś 17 rodzajów i 62 gatunki. W Polsce można spotkać 8 gatunków, 5 z nich gnieździ się w naszym kraju.

Wyróżniamy 4 podrodziny:

  • czaple (Ardeinae) - zaliczamy do niej 42 gatunki w 9 rodzajach (są tu czaple i ślepowrony),
  • bąki (Botaurinae) - zaliczamy do niej 13 gatunków w 3 rodzajach,
  • tygryski (Ardeinae) - zaliczamy do niej 5 gatunków w 3 rodzajach,
  • Agamiinae - zaliczamy do niej 1 gatunek: czaplę zielonoskrzdłą
  • Cochleariinae - zaliczamy do niej 1 gatunek: rakojad; niedawno podrodzina ta stanowiła odrębną rodzinę ptaków.

Wygląd

To duże ptaki o smukłym ciele, długiej szyi, zgiętej w locie, długich nogach i dziobie. Skrzydła są długie i szerokie. Ogon jest dość krótki. Są przystosowane do brodzenia w płytkiej wodzie. Upierzenie białe, szare, czarne lub brązowe, pręgowane u tygrysek.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


BączekBączek PL Lęgowy Bardzo nieliczny  ! 

Ixobrychus minutus

To jedna z najmniejszych czapli na świecie, bardzo rzadko gniazdująca w naszym kraju, głównie na niżu w centralnej Polsce. Prowadzi skryty tryb życia. Większość czasu przebywa w szuwarach. Ptak ten poza lęgami jest samotnikiem.


BąkBąk PL Lęgowy Nieliczny  ! 

Botaurus stellaris

Bąk to ptak z rodziny czapli, nieliczny w naszym kraju, wydający bardzo głośny, buczący głos podczas godów. Upierzenie w kolorze brązowym z czarnymi plamami na całym ciele. Gdy czuje się zaniepokojony przyjmuje charakterystyczną pozę z wyciągniętą pionowo


Czapla białaCzapla biała PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny  ! 

Ardea alba

Czapla biała to rzadko zalatująca do Polski czapla o białym upierzeniu, zamieszkująca cieplejsze regiony wszystkich kontynentów. Tworzy duże kolonie. W locie nogi są wysunięte i wyprostowane poziomo poza koniec ogona, uderzenia skrzydłami są powolne i głęb


Czapla czarnaCzapla czarna

Egretta ardesiaca

Czapla czarna (Egretta ardesiaca) to ptak z rodziny czaplowatych o czarnym upierzeniu. Czapla ta słynie ze sposobu polowania. Brodząc w płytkiej wodzie rozkłada w przód skrzydła, tworząc z nich parasol nad głową.


Czapla modraCzapla modra

Ardea herodias

Czapla modra to amerykański przedstawiciel rodziny czapli. Ma długie nogi i dziób, szyja długa, esowato wygięta. Upierzenie szare z niebieskawym odcieniem, szyja jaśniejsza, na głowie nad oczami biegnie czarna opaska.


Czapla modronosaCzapla modronosa PL Zalatujący  ! 

Ardeola ralloides

Czapla modronosa (Ardeola ralloides) to gatunek ptaka z rodziny czapli o krępej budowie ciała. Upierzenie płowe poza białymi skrzydłami i ogonem. Na karku, szczególnie w szacie godowej, znajdują się dłuższe pióra.


Czapla nadobnaCzapla nadobna PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny  ! 

Egretta garzetta

Czapla nadobna to rzadko zalatujący gatunek czapli o białym upierzeniu, z charakterystycznym długim czubem i żółtymi stopami. Gatunki żyjące na północy prowadzą wędrowny tryb życia, pozostałe - osiadły. W locie szyja jest esowato zgięta, nogi poziomo ułożo


Czapla purpurowaCzapla purpurowa PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny  ! 

Ardea purpurea

Czapla purpurowa to bardzo rzadki u nas gatunek lęgowy spotykany na Stawach Milickich i na Zbiorniku Gołczakowickim. Jest podobna do czapli siwej z sylwetki, ale jest jeszcze smuklejsza od niej. Ma jednak rdzawe upierzenie na szyi i po bokach. Podczas lotu


Czapla siwaCzapla siwa PL Lęgowy Nieliczny

Ardea cinerea

Czapla siwa to piękny rodzimy ptak o szarym upierzeniu, którego można spotkać przy płytkich zbiornikach wodnych. Podczas lotu szyja jest esowato zgięta. Żeruje na płytkich zbiornikach, czatując nieruchomo na zdobycz zwykle w płytkiej wodzie.


Czapla śnieżnaCzapla śnieżna

Egretta thula

Czapla śnieżna (Egretta thula) to ptak brodzący z rodziny czapli o pięknym, białym upierzeniu. Pole wokół oczu do nasady dzioba jest żółte. Jak wszystkie czaple, czapla śnieżna poluje na ryby, ale także i inne drobne zwierzęta.


Czapla złotawaCzapla złotawa

Bubulcus ibis

Czapla złotawa to czapla o dość dużym zasięgu występowania. Cechą charakterystyczną jest żółte upierzenie głowy i piersi w szacie godowej. Lubi towarzystwo stad bydła, bawołów, słoni. Stada dużych zwierząt płoszą duże owady, które czapla złotawa zjada.


ŚlepowronŚlepowron PL Lęgowy sporadycznie Bardzo nieliczny  ! 

Nycticorax nycticorax

Ślepowron to ptak z rodziny czapli o krępej budowie, z wierzchu czarny lub szary, spód jasny. Na głowie z tyłu posiada czub. Rzadki w Polsce. Aktywny w nocy. Nasze krajowe ślepowrony zimują w Afryce. Przeloty w kwietniu oraz we wrześniu-październiku.





Inne gatunki

  • Czapla zielonoskrzydła (Agamia agami)
  • Czapla czarnobrzucha (Ardea cocoi)
  • Czapla olbrzymia (Ardea goliath)
  • Czapla maskowa (Ardea humbloti)
  • Czapla białobrzucha (Ardea insignis)
  • Czapla czarnogłowa (Ardea melanocephala)
  • Czapla białoszyja (Ardea pacifica)
  • Czapla szarobrzucha (Ardea sumatrana)
  • Czapla białoskrzydła (Ardeola bacchus)
  • Czapla siodłata (Ardeola grayii)
  • Czapla malgaska (Ardeola idae)
  • Czapla rudobrzucha (Ardeola rufiventris)
  • Czapla okazała (Ardeola speciosa)
  • Bąk amerykański (Botaurus lentiginosus)
  • Bąk pstry (Botaurus pinnatus)
  • Bąk australijski (Botaurus poiciloptilus)
  • Czapla zielonawa (Butorides striatus)
  • Czapla zielona (Butorides virescens)
  • Rakojad (Cochlearius cochlearius)
  • Czapla żółtodzioba (Egretta eulophotes)
  • Czapla rafowa (Egretta gularis)
  • Czapla czarnonoga (Egretta intermedia)
  • Czapla białolica (Egretta novaehollandiae)
  • Czapla srokata (Egretta picata)
  • Czapla rdzawoszyja (Egretta rufescens)
  • Czapla czczona (Egretta sacra)
  • Czapla łupkowata (Egretta vinaceigula)
  • Ślepowron japoński (Gorsachius goisagi)
  • Ślepowron wspaniały (Gorsachius magnificus)
  • Ślepowron orientalny (Gorsachius melanolophus)
  • Czapla śniada (Hydranassa caerulea)
  • Czapla trójbarwna (Hydranassa tricolor)
  • Bączek cynamonowy (Ixobrychus cinnamomeus)
  • Bączek amurski (Ixobrychus eurhythmus)
  • Bączek amerykański (Ixobrychus exilis)
  • Bączek czarny (Ixobrychus flavicollis)
  • Bączek smugowany (Ixobrychus involucris)
  • Bączek żółtawy (Ixobrychus sinensis)
  • Bączek ciemny (Ixobrychus sturmii)
  • Ślepowron rdzawy (Nycticorax caledonicus)
  • Ślepowron białogrzbiety (Nycticorax leuconotus)
  • Ślepowron maurytyjski (Nycticorax mauritianus)
  • Ślepowron wielkogłowy (Nycticorax megacephalus)
  • Ślepowron żółtoczelny (Nycticorax violaceus)
  • Czapla modrolica (Pilherodius pileatus)
  • Czapla gwiżdżąca (Syrigma sibilatrix)
  • Tygryska białoczuba (Tigriornis leucolophus)
  • Tygryska ciemna (Tigrisoma fasciatum)
  • Tygryska rdzawoszyja (Tigrisoma lineatum)
  • Tygryska nagobroda (Tigrisoma mexicanum)
  • Bącznik (Zebrilus undulatus)
  • Tygryska papuaska (Zonerodius heliosylus)

Występowanie i środowisko

Czaple są obecne na całym świecie poza obszarami wysuniętymi daleko na północ i Antarktydą. Preferują środowiska wodno-błotne - mokradła i płytkie wody. Nierzadko czaple podążają za dużymi ssakami.

Tryb życia i zachowanie

Czaple poza ślepowronami, które są aktywne w nocy, prowadzą dzienny tryb życia. Dużo czasu poświęcają na pielęgnację piór. Bąki są samotnikami.

Morfologia i anatomia

Czaple posiadają pióra wytwarzające puder (pióra pudrowe).

Rozmnażanie

Zwykle gnieżdżą się w koloniach na drzewach. Jaja wysiaduje samiec i samica. Pisklęta są gniazdownikami i są karmione przez rodziców wymiotowanym pokarmem. Czaple właściwe składają 2-7 jasnoniebieskich jaj, które są wysiadywane przez 18-30 dni. Bąki składają zwykle 3-5, czasem nawet 10 jasnych, brązowawych jaj. Tygryski składają 1-2 jaja w gnieździe na drzewie.

Pożywienie

Ich przysmakiem są ryby, ale także i inne drobne zwierzęta, w tym skorupiaki, płazy, owady, gady, ssaki, ptaki.

Ochrona i zagrożenia

Zagrożone są 3 gatunki, w tym czapla białobrzucha. Pięć innych gatunków jest narażonych.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-55


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Bączek
     

Możliwość obserwacji w Polsce bączka.

ukryj/pokaż
Bąk
          

Bąki przylatują do Polski na lęgi.

          

Trwają gody bąków, można na bagnach i torfowiskach usłyszeć ich charakterystyczny, buczący głos.

          

Samica bąka składa jaja.

         

Bąki odlatują na zimowiska.

ukryj/pokaż
Czapla purpurowa
    

Możliwość obserwacji w Polsce czapli purpurowej.

         

Trwa okres lęgowy u czapli purpurowej.

ukryj/pokaż
Czapla siwa
          

Czaple siwe przylatują do kraju.

         

Samica czapli siwej składa jaja.

           

Czaple siwe odlatują z Polski na zimowiska. Część ptaków u nas zostaje.

ukryj/pokaż
Ślepowron
           

Do kraju przylatują rzadkie u nas ślepowrony.

          

Samica ślepowrona składa jaja.

          

Ślepowrony odlatują na zimę do Afryki.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2018 r.