Logo Serwisu Media Nauka

Ziarnojady, łuszczaki (Fringillidae)

Ziarnojady, łuszczaki (Fringillidae) to rodzina ptaków z rzędu wróblowych. Rodzina ta liczy dziś 20 rodzajów i około 140 gatunków. W Polsce żyje około 15 gatunków z tej rodziny ptaków. Niektórzy autorzy wyodrębniają dwie zięby i jera do osobnej rodziny ziębowatych.

Wygląd

Są to zwykle niewielkie ptaki, mają okrągłą głowę, krótki i masywny dziób, silne nogi, skrzyła średniej długości. Zwykle występuje dymorfizm płciowy. Upierzenie dość zróżnicowane, przeważnie zielonkawe, żółte, czerwone. Na ogonie i na skrzydłach występuje wyraźny wzór. Dzioby łuszczaków są przystosowane do wyłuskiwania nasion. Są mocne, mają stożkowaty kształt, grube u nasady, czasem końce dzioba krzyżują się ze sobą.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


CzeczotkaCzeczotka (Carduelis flammea) ikona-polska

To skrajnie nieliczny u nas ptak lęgowy (około 200 par lęgowych), liczniejsza podczas przelotów. Ma czerwoną czapeczkę na czole.


CzyżCzyż (Carduelis spinus) ikona-polska

To nieliczny u nas gatunek lęgowy, mniejszy od wróbla. Ma żółtawe upierzenie z ciemnym kreskowaniem z wierzchu i od spodu.


DziwoniaDziwonia (Erythrina erythrinus) ikona-polska

Dziwonia (Erythrina erythrinus) to gatunek ptaka z rodziny łuszczaków. Samiec ma czerwoną głowę, pierś oraz kuper, brązowe skrzydła i ogon.


DzwoniecDzwoniec (Carduelis chloris) ikona-polska

To pospolity w naszym kraju przedstawiciel łuszczaków. Samiec ma piękny, zielonkawy kolor. To częsty gość w naszych karmnikach.


GilGil (Pyrrhula pyrrhula) ikona-polska

Gil to piękny ptak z podrodziny łuszczaków o czerwonym lub beżowym upierzeniu części szyi i piersi. Jest w Polsce nielicznym ptakiem lęgowym.


GrubodzióbGrubodziób (Coccothraustes coccothraustes) ikona-polska

Grubodziób to ptak z podrodziny łuszczaków z charakterystycznym, dużym, mocnym dziobem.


JerJer (Fringilla montifringilla) ikona-polska

Ptak ten tworzy największe w Europie, wielomilionowe stada. W Polsce pojawia się licznie podczas przelotów. Jest podobny do zięby.


KanarekKanarek (Serinus canaria)

Kanarek (Serinus canaria) to gatunek ptaka z rodziny ziarnojadów - przodek kanarka domowego.


Krzyżodziób świerkowyKrzyżodziób świerkowy (Loxia curvirostra) ikona-polska

Krzyżodziób świerkowy to ziarnojad z podrodziny łuszczaków o czerwonym upierzeniu u samca. Ma charakterystyczny dziób, zakończony krzyżowo. Odżywia się nasionami drzew iglastych.


KulczykKulczyk (Serinus serinus) ikona-polska

Kulczyk (Serinus serinus) to gatunek niewielkiego ptaka z rodziny ziarnojadów. Jest to najmniejszy krajowy łuszczak.


MakolągwaMakolągwa (Carduelis cannabina) ikona-polska

Makolągwa to ptak z podrodziny łuszczaków, występujący w naszym kraju. Samiec ma charakterystyczną, czerwoną plamę na czole i piersi.


RzepołuchRzepołuch (Carduelis flavirostris) ikona-polska

Rzepołuch (Carduelis flavirostris) to gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, podobny do makolągwy.


SzczygiełSzczygieł (Carduelis carduelis) ikona-polska

To rodzimy ziarnojad, niezbyt liczny w naszym kraju, którego można spotkać najczęściej przy skupiskach ostu i łopianu.


ZiębaZięba (Fringilla coelebs) ikona-polska

Zięba to niewielki, liczny w Polsce ptak z podrodziny łuszczaków o pięknym upierzeniu.


Nazwa rodziny
Ziarnojady, łuszczaki (Fringillidae)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą, Australią i Nową Zelandią.
Liczba gatunków na świecie
140
Liczba gatunków w Polsce
15
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Wróblowate, wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: Ziarnojady, łuszczaki (Fringillidae)
Długość ciała
Długość: 11-19 cm.
Masa ciała: do 100 g.
Głos
Najczęściej melodyjny śpiew.

Inne gatunki

  • Czyż czerwony (Carduelis cucullata)
  • Makolągwa szara (Carduelis johannis)
  • Czyż złotawy (Carduelis tritis)
  • Dziwuszka ogrodowa (Carpodacus mexicanus)
  • Afrokulczyk smugowany (Crithagra ankoberensis)
  • Zięba kanaryjska (Fringilla teydea)
  • Krzyżodziób dwupręgowy (Loxia leucoptera)
  • Krzyżodziób karaibski (Loxia megaplaga)
  • Krzyżodziób sosnowy (Loxia pytyopsittacus)
  • Krzyżodziób szkocki (Loxia scotica)
  • Tęgodziób (Neospiza concolor)
  • Łuskowiec (Pinicola enucleator)
  • Gil azorski (Pyrrhula murina)
  • Gilak ciemnogłowy (Rhodopechys sanguinea)

Występowanie i środowisko

Obszar występowania - prawie cały świat poza Indiami, Półwyspem Malajskim, Australią i Nową Zelandią. W tych rejonach niektóre gatunki były introdukowane. Zamieszkują tereny zadrzewione.

Tryb życia i zachowanie

Zwykle pięknie śpiewają. Trzymają się zazwyczaj w stadach.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Gniazda są otwarte, zbudowany z traw, mchu i innych roślin. W tropikach samica składa 2-4 jaja, w strefie umiarkowanej 5-7 jaj, które wysiaduje samica przez 12-14 dni. Pisklęta są gniazdownikami, pozostają w gnieździe przez 11-17 dni.

Pożywienie

Zjadają głównie nasiona, ale także i owady.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożony wyginięciem jest tęgodziób, zagrożonych jest 5 gatunków, 3 gatunki są narażone na wyginięcie.

Ciekawostki

Kanarek to jeden z najczęściej trzymanych ptaków w domach. Został sprowadzony do Europy w XVI wieku.

Zdjęcia i grafiki - galeria





© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-189


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
zięba
  tlo-ikonatlo-ikona        

Trwa przylot do kraju tych zięb, które u nas nie zimowały. W pierwszej kolejności przylatują samce.

   tlo-ikonatlo - ikona       

Trwa pierwszy okres lęgowy zięby.

    tlo-ikonatlo-ikona      

Trwa drugi okres lęgowy zięby.

        tlo-ikonatlo-ikona  

Odlatuje część zięb na zachód lub południe Europy.

ukryj/pokaż
makolągwa
  tlo-ikonatlo-ikona        

Przylatują do nas makolągwy z południa i zachodu Europy.

  tlo-ikonatlo-ikona        

Trwa pierwszy okres lęgowy u makolągwy.

    tlo-ikonatlo-ikona      

Trwa drugi okres lęgowy u makolągwy.

        tlo-ikonatlo-ikona  

Z Polski odlatują makolągwy na zimowiska.

ukryj/pokaż
gil
   tlo-ikonatlo-ikona       

Trwa pierwszy okres lęgowy u gila.

     tlo-ikonatlo-ikona     

Trwa drugi okres lęgowy u gila.

ukryj/pokaż
grubodziób
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona      

Trwa okres lęgowy u grubodzioba.

ukryj/pokaż
krzyżodziób świerkowy
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Można obserwować w Polsce migrujące krzyżodzioby świerkowe

     tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    

Można obserwować w środkowej Europie krzyżodzioby świerkowe przylatujące z północy.

tlo-ikonatlo-ikona         tlo-ikona

Trwa pierwszy sezon lęgowy krzyżodzioba świerkowego.

  tlo-ikonatlo-ikonatlo - ikona       

Trwa w przypadku dostatku nasion świerka drugi sezon lęgowy krzyżodzioba świerkowego.

ukryj/pokaż
szczygieł
  tlo-ikonatlo-ikona        

Szczygły przylatują do Polski.

    tlo-ikonatlo-ikona      

Trwa pierwszy sezon lęgowy u szczygła.

     tlo-ikonatlo-ikona     

Trwa drugi sezon lęgowy u szczygła.

         tlo-ikonatlo-ikona 

Szczygły odlatują na południe.

ukryj/pokaż
dzwoniec
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

W naszym kraju w tym okresie można obserwować dzwońce.

    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Samice dzwońca składają w tym okresie jaja.

ukryj/pokaż
jer
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo - ikona   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

W Polsce można zaobserwować jery.

  tlo-ikonatlo-ikona     tlo-ikonatlo-ikona 

Okres przelotów jera. Wówczas występuje u nas dość licznie.

    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Okres składania jaj przez samicę jera.

ukryj/pokaż
czyż
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Możliwość obserwacji w Polsce czyża zwyczajnego.

ukryj/pokaż
czeczotka
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona

Możliwość obserwacji w Polsce czeczotki.

ukryj/pokaż
dziwonia
    tlo-ikonatlo-ikona      

Przylot dziwonii do Polski.

       tlo-ikonatlo-ikona   

Odloty dziwonii na zimowiska do Azji.

ukryj/pokaż
rzepołuch
  tlo-ikonatlo-ikona    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona 

Przeloty rzepołucha przez Polskę.

ukryj/pokaż
kulczyk
    tlo-ikonatlo-ikona      

Kulczyk przystępuje do lęgów.

  tlo-ikonatlo-ikona        

Kulczyk przylatuje do kraju.

        tlo-ikonatlo-ikona  

Kulczyk odlatuje na zimowiska.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.