Logo Media Nauka

Bekasowate

Bekasowate (Scolopacidae) to rodzina ptaków z rzędu siewkowatych. Rodzina ta liczy dziś 20 rodzajów i 80 gatunków, z czego w Polsce 32 (11 lęgowych).

Wyróżniamy następujące podrodziny bekasowatych:

  • brodźce (Tringinae) z 61 gatunkami w 16 rodzajach,
  • słonki (Scolopacinae) z 25 gatunkami w 4 rodzajach.

Wygląd

Bekasowate mają zróżnicowany wygląd i rozmiary. Zwykle mają długi, prosty lub zgięty w dół dziób, czasem jest zagięty w górę. Nogi średniej długości lub długie, brak kciuka lub jest on słabo rozwinięty. Upierzenie często zależy od pory roku. Samiec i samica są upierzone zwykle tak samo, szaro lub brązowo z białymi i czarnymi plamkami. Ich nogi i dziób są zwykle jaskrawo ubarwione.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


BatalionBatalion PL Lęgowy sporadycznie Przelotny / przylatujący Skrajnie nieliczny  ! 

Philomachus pugnax

Batalion to jeden z nielicznych bekasowatych, które tokują. Samiec ma piękną szatę godową w postaci kryzy z piór. Lata sprawnie, świetnie manewruje w powietrzu. Faza ślizgu jest częsta.


BekasikBekasik PL Lęgowy sporadycznie Przelotny / przylatujący

Lymnocryptes minimus

Bekasik (Lymnocryptes minimus) to gatunek niewielkich rozmiarów ptaka z rodziny bekasowatych, bardzo podobny do kszyka, od którego jest nieco mniejszy i ma dużo krótszy dziób.


Biegus arktycznyBiegus arktyczny PL Zalatujący

Calidris melanotos

Biegus arktyczny (Calidris melanotos) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, podobny do biegusa zmiennego. Ma krótszy i mniej zagięty dziób. Samiec jest większy od samicy. Szyja i pierś drobno kreskowane.


Biegus długoskrzydłyBiegus długoskrzydły PL Zalatujący wyjątkowo

Calidris bairdii

Biegus długoskrzydły (Calidris bairdii) to ptak z rodziny bekasowatych. Jest bardzo podobny do biegusa zmiennego. Ma dłuższe skrzydła i biały pasek widoczny w locie. Wyjątkowo zalatuje do Polski.


Biegus karłowatyBiegus karłowaty PL Zalatujący wyjątkowo

Calidris minutilla

Biegus karłowaty (Calidris minutilla) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, podobny do biegusa smukłonogiego. Nogi żółte lub zielone, dziób ciemny, dość krótki.


Biegus krzywodziobyBiegus krzywodzioby PL Przelotny / przylatujący

Calidris ferruginea

Biegus krzywodzioby (Calidris ferruginea) to gatunek ptaka z rodziny biegusowatych. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jest brązowawy z ciemnymi plamkami. Jest podobny do biegusa rdzawego i biegusa zmiennego.


Biegus malutkiBiegus malutki PL Przelotny / przylatujący

Calidris minuta

Biegus malutki (Calidris minuta) to niewielki ptak z rodziny bekasowatych, bardzo podobny do biegusa małego. Na rdzawej piersi rdzawe plamki. Dziób jest prosty. Ma czarny kolor, podobnie jak nogi.


Biegus małyBiegus mały PL Przelotny / przylatujący Nieliczny

Calidris temminckii

Biegus mały (Calidris temminckii) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Dziób jest lekko zakrzywiony. Nogi żółtawe lub zielonkawe. Na piersi występuje nalot w kolorze brązowawym. Spód ciała biały.


Biegus morskiBiegus morski PL Zalatujący

Calidris maritima

Biegus morski (Calidris maritima) to ptak z rodziny bekasowatych o krępej budowie ciała, rzadko zalatujący do Polski. W szacie godowej ciało z wierzchu jest czarne lub ciemnobrązowe, a pióra mają jasne obrzeża oraz lekki połysk czerwonawy.


Biegus płaskodziobyBiegus płaskodzioby PL Przelotny / przylatujący Bardzo nieliczny

Limicola falcinellus

Biegus płaskodzioby (Limicola falcinellus) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Dziób dość długi i bocznie spłaszczony, brązowawy, na samym końcu zakrzywiony w dół. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego.


Biegus płowyBiegus płowy PL Zalatujący

Tryngites subruficollis

Biegus płowy (Tryngites subruficollis) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. Upierzenie popielate z ciemniejszym wierzchem i skrzydłami. Boki głowy są jednolicie ubarwione.


Biegus rdzawyBiegus rdzawy PL Przelotny / przylatujący

Calidris canutus

Biegus rdzawy (Calidris canutus) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, największy z naszych biegusów. Na lęgowiskach biegus rdzawy pojawia się w czasie, gdy zalega śnieg i nie ma jeszcze pokarmu. Ptaki żywią się wówczas dostępnym pokarme


Biegus tundrowyBiegus tundrowy PL Zalatujący wyjątkowo

Calidris pusilla

Biegus tundrowy (Calidris pusilla) to ptak z rodziny bekasowatych. Jest podobny do biegusa małego. Jest większy od niego. Nogi i dziób ciemne. Występuje w tundrze Ameryki Północnej i tu gniazduje.


Biegus wielkiBiegus wielki PL Zalatujący wyjątkowo

Calidris tenuirostris

Biegus wielki (Calidris tenuirostris) to ptak z rodziny bekasowatych. Jest podobny do biegusa rdzawego, ale ma od niego dłuższy dziób, skrzydła i nogi. W okresie rozrodu ptak ten ma ciemny wierzch, czarne pióra na piersi.


Biegus zmiennyBiegus zmienny PL Lęgowy sporadycznie Przelotny / przylatujący Skrajnie nieliczny

Calidris alpina

Biegus rdzawy (Calidris alpina) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Samiec jest niewiele mniejszy od samicy, ale ich wygląd jest podobny. W Polsce jest bardzo nielicznym ptakiem gniazdującym, choć podczas przelotów jest bardzo liczny.


Brodziec piegowatyBrodziec piegowaty PL

Tringa melanoleuca

Brodziec piegowaty (Tringa melanoleuca) to ptak z rodziny bekasowatych, podobny do kwokacza. Gatunek ten nie ma białego klina na grzbiecie i ma żółte nogi. Gatunek ten występuje w Ameryce Północnej i Południowej.


Brodziec piskliwy, kuliczek piskliwyBrodziec piskliwy, kuliczek piskliwy PL Lęgowy Bardzo nieliczny

Actitis hypoleucos

Brodziec piskliwy, kuliczek piskliwy (Actilis hypoleucos) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, z podrodziny brodźców. W szacie godowej ciało z wierzchu jest oliwkowoszare z czarnym kreskowaniem. Nad okiem biegnie jaśniejsz


Brodziec plamistyBrodziec plamisty PL Zalatujący wyjątkowo

Actitis macularia

Brodziec plamisty (Actitis macularia) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, podobny do brodźca piskliwego. Charakterystyczne dla tego gatunku w szacie godowej są czarne i duże plamy na spodzie ciała.


Brodziec pławnyBrodziec pławny PL Lęgowy sporadycznie Zalatujący Skrajnie nieliczny

Tringa stagnatilis

Brodziec pławny (Tringa stagnatilis) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, podobny do kwokacza, ale jest od niego mniejszy i ma bardziej delikatną sylwetkę. Jego dziób jest prosty. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego.


Brodziec śniadyBrodziec śniady PL Przelotny / przylatujący

Tringa erythropus

Brodziec śniady (Tringa erythropus) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, z podrodziny brodźców. Samiec i samica wyglądają podobnie. Ptak w szacie godowej ma ciemny wierzch z białym nakrapianiem.


Brodziec żółtonogiBrodziec żółtonogi PL Zalatujący wyjątkowo

Tringa flavipes

Brodziec żółtonogi (Tringa flavipes) to ptak z rodziny bekasowatych, podobny do łęczaka. Ma długie i jaskrawożółte nogi. Dziób żółtawy u nasady, dalej ciemny, prosty. Upierzenie brązowawo-białe z wierzchu, białe od spodu.


BrzegowiecBrzegowiec

Aphriza virgata

Brzegowiec (Aphriza virgata) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Spód jasny z kreskowaniem, wierzch brązowawy, dziób krótki. Nogi żółte. Występuje na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej i Południowej.


DubeltDubelt PL Lęgowy sporadycznie Przelotny / przylatujący Bardzo nieliczny  ! 

Gallinago media

Dubelt (Gallinago media) to ptak z rodziny bekasowatych. Brak dymorfizmu płciowego. Upierzenie brązowe z ciemnymi plamkami. Ogon rudawy z jasnymi bokami, spód biały. Głowa z wierzchu jest czarnobrązowa ze smugą pośrodku.


KamusznikKamusznik PL Przelotny / przylatujący

Arenaria interpres

Kamusznik (Arenaria interpres) to ptak z rodziny bekasowatych. Ma krótki, czarny dziób, nogi pomarańczowe. Upierzenie pstrokate. W szacie godowej samca głowa, szyja i pierś są czarno-białe. spód biały.


KrwawodzióbKrwawodziób PL Lęgowy Bardzo nieliczny

Tringa totanus

To rzadki u nas ptak z długim czerwonym dziobem i czerwonymi nogami, o brązowoszarym upierzeniu. Dziób jest długi, ostry i prosty, ciemniejszy na końcu. U nasady ma czerwony kolor. Czerwone są też dość długie nogi.


KszykKszyk PL Lęgowy Nieliczny

Gallinago gallinago

Ten przedstawiciel bekasowatych ma bardzo długi dziób. Wydaje podczas lotu charakterystyczny, beczący odgłos. Upierzenie brązowe z ciemnym rysunkiem. Na głowie znajdują się żółtawe, podłużne paski. Od spodu ptak jest biały.


Kulik cienkodziobyKulik cienkodzioby PL Zalatujący  ! 

Numenius tenuirostris

Kulik cienkodzioby to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, podobny do kulika mniejszego. Upierzenie brązowo-białawe. Boki ciała, szyja i głowa oraz spód są białe z ciemnym kreskowaniem i plamkowaniem.


Kulik mniejszyKulik mniejszy PL Przelotny / przylatujący

Numenius phaeopus

Kulik mniejszy (Numenius phaeopus) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Brak dymorfizmu płciowego. Kolor upierzenia szarobrązowy z ciemniejszymi plamami. Na ogonie poprzeczne pręgi. Dziób jest długi i zagięty w dół.


Kulik wielkiKulik wielki PL Lęgowy Bardzo nieliczny

Numenius arquata

Kulik wielki to nasz największy przedstawiciel siewkowatych. Ma charakterystyczny, zagięty ku dołowi, długi dziób. Ubarwienie szarobrązowe z ciemnym plamkowaniem i kreskowaniem, strona brzuszna jest biała. Samce są mniejsze od samic.


KwokaczKwokacz PL Przelotny / przylatujący

Tringa nebularia

Kwokacz (Tringa nebularia) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych o dość jasnym upierzeniu. Z wierzchu jest brązowoszary, spód jest biały. Ciemne kreskowanie występuje na głowie i szyi. Nogi mają oliwkowy odcień.


ŁęczakŁęczak PL Lęgowy sporadycznie Przelotny / przylatujący Skrajnie nieliczny  ! 

Tringa glareola

Łęczak (Tringa glareola) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych z podrodziny brodźców, nasz najliczniejszy brodziec podczas przelotów. W szacie godowej ciało z wierchu brązowe, z jasnymi plamkami. Nad okiem biegnie biała pręga.


PiaskowiecPiaskowiec PL Przelotny / przylatujący

Calidris alba

Piaskowiec (Calidris alba) to ptak z rodziny bekasowatych podobny do biegusa zmiennego. Od biegusa zmiennego różni go prosty dziób i dłuższe nogi. W szacie spoczynkowej ptak ten ma szary grzbiet i biały spód.


RycykRycyk PL Lęgowy Nieliczny

Limosa limosa

Rycyk to ptak o charakterystycznym bardzo długim, prostym dziobie i z jeszcze dłuższymi nogami. W okresie wiosenno-letnim ma rdzawą szyję, głowę i pierś. Ptak ten przebywa w niewielkich koloniach, nawet w okresie lęgów.


SamotnikSamotnik PL Lęgowy Nieliczny

Tringa ochropus

Samotnik (Tringa ochropus) to ptak z rodziny bekasowatych, podobny do łęczaka. Spód biały, wierzch ciemno-brunatny z jasnym i drobnym kreskowaniem. Najłatwiej tego ptaka rozpoznać podczas zrywania się do lotu.


SłonkaSłonka PL Lęgowy Nieliczny

Scolopax rusticola

Słonka (Scolopax rusticola) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Ma krępą budowę ciała, długi dziób. W poszukiwaniu pokarmu zagłębia w podłożu dziób aż po same oczy. To ptak wędrowny. Oczy są charakterystycznie oddalone od nasady dzioba.


Słonka amerykańskaSłonka amerykańska

Scolopax minor

Słonka amerykańska (Scolopax minor) to ptak z rodziny bekasowatych. Ma krępą budowę ciała. Dziób długi, jasnobrązowy, podobnie jak nogi. Oko umiejscowione w tylnej części głowy. Upierzenie brązowawe z ciemniejszymi plamami.


Szlamiec długodziobySzlamiec długodzioby PL Zalatujący wyjątkowo

Limnodromus scolopaceus

Szlamiec długodzioby (Limnodromus scolopaceus) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Upierzenie brązowe z ciemnymi plamkami na wierzchu. Głowa, szyja, spód są dużo jaśniejsze. Nad okiem widoczna biała brew.


SzlamnikSzlamnik PL Przelotny / przylatujący  ! 

Limosa lapponica

Szlamnik, szlamnik rdzawy (Limosa lapponica) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych, podobny do rycyka, choć ma od niego bardziej krępą budowę ciała, krótsze nogi, a dziób jest lekko zadarty.


TerekiaTerekia PL Zalatujący  ! 

Xenus cinereus

Terekia (Xenus cinereus) to gatunek ptaka z rodziny bekasowatych. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W szacie godowej wierzch ciała brązowoszary. Na grzbiecie widoczne dwie ciemniejsze smugi. Spód białawy. Po bokach głowy, piersi i na szyi delikatne kres





Inne gatunki

  • Kamusznik czarnogłowy (Arenaria melanocephala)
  • Preriowiec (Bartramia longicauda)
  • Biegus ostrosterny (Calidris acuminata)
  • Biegus białorzytny (Calidris fuscicollis)
  • Biegus alaskański (Calidris mauri)
  • Biegus skalny (Calidris ptilocnemis)
  • Biegus rdzawoszyi (Calidris ruficollis)
  • Biegus smukłonogi (Calidris subminuta)
  • Błotowiec (Catoptrophorus semipalmatus)
  • Bekas auklandzki (Coenocorypha aucklandica)
  • Bekas wyspowy (Coenocorypha pusilla)
  • Biegus łyżkodzioby (Eurynorhynchus pygmeus)
  • Bekas japoński (Gallinago hardwickii)
  • Bekas kasztanowaty (Gallinago imperialis)
  • Bekas andyjski (Gallinago jamesoni)
  • Bekas madagaskarski (Gallinago macrodactyla)
  • Bekas leśny (Gallinago megala)
  • Bekas himalajski (Gallinago nemoricola)
  • Bekas afrykański (Gallinago nigripennis)
  • Bekas długodzioby (Gallinago nobilis)
  • Bekas jasnolicy (Gallinago paraguaiae)
  • Bekas górski (Gallinago solitaria)
  • Bekas syberyjski (Gallinago stenura)
  • Bekas kordylierski (Gallinago stricklandii)
  • Bekas wielki (Gallinago undulata)
  • Brodziec szary (Heteroscelus brevipes)
  • Brodziec alaskański (Heteroscelus incanus)
  • Szlamiec krótkodzioby (Limnodromus griseus)
  • Szlamiec wielki (Limnodromus semipalmatus)
  • Szlamnik duży (Limosa fedoa)
  • Szlamnik amerykański (Limosa haemastica)
  • Biegus brodźcowaty (Micropalama himantopus)
  • Kulik długodzioby (Numenius americanus)
  • Kulik eskimoski (Numenius borealis)
  • Kulik syberyjski (Numenius madagascariensis)
  • Kulik krótkodzioby (Numenius minutus)
  • Kulik alaskański (Numenius tahitiensis)
  • Płatkonóg płaskodzioby (Phalaropus fulicaria)
  • Brodźczyk polinezyjski (Prosobonia cancellata)
  • Brodźczyk białoskrzydły (Prosobonia leucoptera)
  • Słonka celebeska (Scolopax celebensis)
  • Słonka falista (Scolopax mira)
  • Słonka złotawa (Scolopax rochussenii)
  • Słonka rdzawa (Scolopax saturata)
  • Brodziec nakrapiany (Tringa guttifer)
  • Brodziec ciemnorzytny (Tringa solitaria)

Występowanie i środowisko

Występują w Eurazji, Amerykach, w części Archipelagu Sundajskiego. Mieszkają na terenach otwartych i wilgotnych.

Tryb życia i zachowanie

Są ptakami wędrownymi. W ciągu 13 lat ptaki te mogą przebyć dystans równy odległości Księżyca od Ziemi. Bekasowate są zatem ptakami podejmującymi jedne z najdalszych wędrówek na ziemi.

Rozmnażanie

Większość gatunków jest monogamiczna. Gniazda budują na ziemi lub w kępie roślinności. Niektóre gatunki gnieżdżą się na drzewach i w dziuplach. Samica składa najczęściej 4 jaja o gruszkowatym kształcie. Wysiadywanie trwa 18-20 dni. Pisklęta są zagniazdownikami.

Pożywienie

Podstawę ich pokarmu stanowią bezkręgowce: mięczaki, skorupiaki, wodne pierścienice, owady. Dietę uzupełniają pokarmem roślinnym.

Ochrona i zagrożenia

Krytycznie zagrożone są 3 gatunki: kulik eskimoski, kulik cienkodzioby i biegus łyżkodzioby, 3 kolejne gatunki są zagrożone, 7 narażonych.

Zdjęcia - galeria



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Batalion
         

Trwają przyloty do Polski batalionów.

          

Trwa okres lęgowy bataliona. Samiec przyjmuje szatę godową.

        

Bataliony odlatują z Polski na południe.

ukryj/pokaż
Bekasik
       

Przez Polskę przelatuje bekasik.

ukryj/pokaż
Biegus arktyczny
     

Możliwość obserwacji w Polsce biegusa arktycznego.

ukryj/pokaż
Biegus krzywodzioby
       

Przeloty przez Polskę biegusa krzywodziobego.

ukryj/pokaż
Biegus malutki
          

Przylot do Polski biegusa malutkiego (przeloty wiosenne).

        

Biegusa malutki odlatuje z Polski (przeloty jesienne).

ukryj/pokaż
Biegus mały
     

Okres występowania w Polsce biegusa małego.

          

Okres rozrodu biegusa małego.

ukryj/pokaż
Biegus płaskodzioby
      

Okres występowania w Polsce biegusa płaskodziobego.

          

Okres rozrodu biegusa płaskodziobego.

ukryj/pokaż
Biegus rdzawy
      

Przeloty przez Polskę biegusa rdzawego.

ukryj/pokaż
Biegus zmienny
         

Do Polski przylatuje biegus zmienny.

       

Biegus zmienny odlatuje na zimowiska.

ukryj/pokaż
Brodziec piskliwy, kuliczek piskliwy
          

Do Polski przylatuje brodziec piskliwy.

        

Brodziec piskliwy odlatuje na zimowiska.

ukryj/pokaż
Brodziec pławny
          

Okres lęgowy brodźca pławnego.

ukryj/pokaż
Brodziec śniady
      

Przeloty przez Polskę brodźca śniadego.

ukryj/pokaż
Dubelt
         

Przylot do kraju dubelta.

          

Okres rozrodu dubeltów.

       

Dubelty odlatują do Afryki.

ukryj/pokaż
Kamusznik
      

Przeloty kamusznika przez Polskę.

ukryj/pokaż
Krwawodziób
    

W Polsce można obserwować krwawodzioba.

        

Bardzo rzadko podczas zimowania można u nas spotkać krwawodzioba. Pozostałe osobniki są w tym czasie na zimowiskach.

           

Okres składania jaj przez samicę krwawodzioba.

ukryj/pokaż
Kszyk
    

W Polsce w tym okresie można obserwować kszyki.

ukryj/pokaż
Kulik mniejszy
     

Przeloty przez Polskę kulika mniejszego.

ukryj/pokaż
Kulik wielki
     

W Polsce można obserwować kulika wielkiego.

       

W Polsce można obserwować, ale bardzo rzadko, zimującego kulika wielkiego.

ukryj/pokaż
Kwokacz
     

W Polsce pojawia się podczas przelotów kwokacz.

ukryj/pokaż
Łęczak
      

W Polsce pojawia się podczas przelotów łęczak.

ukryj/pokaż
Rycyk
    

W Polsce można obserwować rycyka.

          

Samica rycyka składa jaja.

ukryj/pokaż
Samotnik
         

Okres obserwacji samotnika.

ukryj/pokaż
Słonka
          

Przylot słonki do naszego kraju.

         

Okres lęgowy słonki.

         

Odlot słonki na zimowiska.

ukryj/pokaż
Terekia
     

Pojawia się w Polsce terekia.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-172



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.